Şahadet Mosque

Шахадет мешіті немесе басқа атауларымен Қала мешіті немесе Сарай мешіті — Бурсаның Тофане ауданындағы тарихи мешіт.

Оны I Мұрад 1365 жылы Бек сарайының қарсы бетінде салдырған. Салынған кезде қаланың ең үлкен мешіті болған. 1855 жылғы Бурса жер сілкінісінде қирап, 1890 жылы уәли Желаледдин Паша тарапынан дәуірдің талғамына сай (неоренессанс және неоготикалық стильдерде) жаңартылған. Бүгінгі күйі түпнұсқасынан үштен екі мөлшерінде кішірейтілген.

Алғаш салынған кезде Ұлы мешіт типті мешіт болған. I Мұрадтың Пловдивтегі мешітімен бірдей жоспар схемасына ие үш бөлімді және тоғыз күмбезді ғимарат көп бағанды, көп күмбезді алғашқы халық мешіті болған. Бүгінде негізгі ғибадат кеңістігі қатар екі күмбезбен жабылған, бұл кеңістік ескі мешіттен қалған. Алдыңғы қасбет пен бүйір қабырғалар 19 ғасырдағы жөндеуде жаңартылған.

Ғимарат Бурса қамалының ішінде орналасқандықтан «Қала мешіті», Бек сарайының қарсы бетінде орналасқандықтан «Сарай мешіті» деп аталған. Кейбір деректерде ғимараттың салушысы I Мұрад 1389 жылы Косово шайқасында шейіт болғаннан кейін «Шахадет мешіті» атауын алған деп көрсетіледі. Бір аңыз бойынша, I Мұрад намаз уақыттарында намаз оқымаған және бұл жағдай халықтың наразылығын тудырғандықтан, намаз оқығанына куә болу үшін осы мешітті салдырған; сондықтан «Шахадет мешіті» деп аталған.

II Дүниежүзілік соғыс жылдары ғибадатқа жабылған мешіт 1946 жылы Бурса ескі жәдігерлер сүйгіштері қоғамының талабы бойынша ғибадатқа ашылды, қарапайым жөндеу жұмыстары жүргізіліп, қайта қызметке кірісті.

Шығыс есігінің үстінде кішкентай өлшемді насх әріптерімен арабша жазылған мәрмәр жазу бар. Бұл жазу Бурса жаулап алынғанда Орхан Ғазы қамалда салдырған және 1855 жылғы жер сілкінісінде қираған мешітке тиесілі. Қамалдағы мешіт бүгінге жетпеген.