Samarkand Museum of Local Lore

Самарқанд облысы жергілікті тарих мұражайы – Самарқандтағы тарихи профильді мұражай болып, жергілікті облыстың ежелгі замандардан ХХ ғасырдың басына дейінгі тарихына арналған. 1982 жылдан Самарқанд мемлекеттік біріккен тарихи сәулет және көркем мұражай‑қорған (қазір Самарқанд мемлекеттік мұражай‑қорған) құрамына енгізілген.

Мұражай ғимараты туралы

Мұражай 1981 жылдың желтоқсан айында Өзбекстан мәдениеті және өнері тарихы мұражайының жинақтары негізінде бірінші гильдия саудагері Абрам Калантаровқа тиесілі болған сәулетшісі Е. О. Нелле жобасы бойынша 1902‑1916 жылдары тарихи стильде салынған тарихи ғимаратта ашылған. Ауласында 1902—1916 жылдар аралығында бес ғимарат қазылған.

Ғимараттың интерьері әрқашан келушілерде үлкен қызығушылық тудырады. Ғимаратты безендіруде тәжірибелі шеберлер – Ұста Қамол, Ұста Содиқ, Ұста Хофиз және басқалар қатысқан. Сарайдың құрылысына 130 мың алтын рубльден астам қаражат жұмсалған. Қазіргі таңда сарай заңды түрде ХХ ғасырдың басындағы сәулеттік ескерткіш болып саналады және мемлекет тарапынан қорғалады. Жарқын түсті зал – қонақүй басқа бөлмелер сияқты өзінің түпнұсқа безендірулерін сақтап қалған.

Экспозиция

Мұражайда тарих, табиғат және аймақтағы еврейлер экспозициялары қызмет көрсетуде.

Ғимарат ішіндегі барлық бөлмелер тізбектеліп орналасқан болып, энфилада құрайды.

Қонақүй және кейбір бөлмелер түпнұсқада сақталған. Қонақүй әсем және түрлі-түсті безендірілген. Шатыр шөп үстінде ою-өрнекпен безендірілген және майлы бояулармен боялған, қабырғаларға ганч үстінде ою-өрнек «пардоз» стилінде жасалған, ганчтан жасалған торлармен бірге түрлі-түсті шыны витраждар ерекше сұлулық береді. Қонақүйге нәзік, жарқыраған кристалдық шам ілінген.

Бинаның қыста жылыту үшін 7 дана сырлы қыш ыдысты «камин» пештер орнатылған, олардың безендірілуі бөлмелерге ерекше әсемдік береді.

Бинаның бірінші қабатында еліміздің түрлі аймақтарынан табылған ежелден ХХ ғасырдың басына дейінгі тарихты баяндайтын заттар көрмеленген, ол аймақтың өзіне тән тарихын, аймақ халықтарының әдет-ғұрыптары мен рәсімдерін, бастапқы мәдениет, Орталық Азияның ең ежелгі мемлекеттерінің бірі болған Соғдың қалыптасуын, ерте, дамыған және кеш орта ғасырлардың материалдық мәдениет ескерткіштерін, дәстүрлі ұлттық мәдениетпен таныстырады.

Мейманханада XVIII ғасыр соңы және XIX ғасыр басына тиесілі «ампир» стиліндегі жиһаздар көрмеге қойылған. Кейбір мамандардың болжамдары бойынша, жиһаз император Наполеонға тиесілі болуы мүмкін және император Александр I тарапынан Санкт-Петербургке әкелініп сарай қызметкерлерінің біріне сый ретінде берілген.

Музейдің 2-қабатында орналасқан табиғат экспозициясында облыстың жануарлар және өсімдік әлемі, соның ішінде, «Қызыл кітапқа» енгізілген жоғалып бара жатқан жануарлар мен құстардың түрлері, өсімдік түрлері және гербариумдар да көрсетілуде.

Қазіргі уақытта музейде халықаралық Joint ұйымының көмегімен ұйымдастырылған «өткендегі және қазіргі аймақтағы еврейлер» көрмесі қызмет көрсетіп жатыр. Экспонаттар Еврей кварталының тарихы, аймақ еврейлерінің өмірі, әдет-ғұрыптары, рәсімдері туралы баяндайды.

Бүгінгі күні музей экспозициясында 2000-ден астам экспонаттар бар.