Sarshahar mosque

Сершехер мешіті — Әзербайжан Республикасының Ордубад қаласының Сершехер махалласында орналасқан мешіт және тарихи-сәулет ескерткіші.

XVIII ғасырға тиесілі мешіт Әзербайжан Республикасы Министрлер Кабинетінің 2001 жылғы 2 тамызда шығарған №132 қаулысымен жергілікті маңызы бар жылжымайтын тарихи және мәдени ескерткіштер тізіміне енгізілген.

Тарихы

Мешіттердің молдығы жағынан тек Нахчыван өңірінде ғана емес, бүкіл Әзербайжанда алдыңғы орындардың бірін алатын Ордубад қаласының негізгі мешіттерінің бірі — Сершехер мешіті. Қаланың үлкен және негізгі махалларының бірі болған Сершехер махалласының орталығында орналасқандықтан мешіт осылай аталады. «Сершехер» сөзі «қаланың басы, орталығы» деген мағынаны білдіреді. Бұл махаллада көне ғимараттарға жиірек тап болуға болады. XVIII ғасырдың басында Нахчыван санджағының Азаджыран нахиясына кіретін Ордубад кентінің махалларының бірінің аты қазіргідей Сершехер махалласы болған.

Сәулет құрылымы

Сершехер мешіті махалланың орталық алаңының солтүстік жағында орналасқан. Іргетасы өзен тасынан, жоғарғы бөлігі болса шикі кірпіштен салынған, фасады күйдірілген кірпішпен қапталған.

Сершехер мешіті жоспарда шаршы пішінде болып, екі қабаттан тұрады. Мешіттің бірінші қабаты ерлерге, екінші қабаты болса әйелдерге арналған. Екінші қабатқа және мешіттің төбесіне батыс жақтағы айналмалы баспалдақпен шығылады. Сыртқы келбеті жеткілікті тартымды мешіттің төбесі ағаш пен фанермен, еденi болса ағашпен өңделген. Төбе 6 ағаш баған мен қабырғалардың үстінде тұр. Мешіттің торлы терезелері оған ерекше сұлулық береді. Алдында үлкен алаңы бар. Алаңда алып шынар ағашы көтеріледі. Мешіттің екінші қабатында кітапхана бар. Мұнда діни кітаптар мен қолжазбалар сақталады. Қолжазба еңбектерінің саны 30-дан көп. Мешіт 1986 жылы қалпына келтіріліп, жөнделіп, алаң кешені түріне келтірілген. Еденi ағаш, төбесі болса ағаш пен фанермен өңделген. Төбе 6 ағаш баған мен қабырғалардың үстінде тұрған. Мешіттің торлы терезелері алдындағы алаңға ашылады. Қайта жөндеу-қалпына келтіру жұмыстарына келетін болсақ, 1986 жылы жөнделген. Реставрациядан кейін мешіт махалла мешіті ретінде пайдалануда.

Тарихы

Мешіт Сершехер махалласы орталығының солтүстік жағында орналасқан. Типологиялық ерекшеліктеріне және сәулет стиліне назар аударғандар мешіттің XVIII ғасырға тиесілі болуы ықтимал деп есептейді. Мешіт сәулет тұрғысынан да XVIII ғасырға тән стильдік және типологиялық ерекшеліктерді бейнелейтіндіктен XVIII ғасырға жатқызылады.