Sundu Mosque

Сунду мешіті немесе Месджид Сунду — Гобустан ауданының Сунду ауылдық әкімшілік аумағындағы діни ескерткіш. Мешіт Ширван сәулет стилінде, ақ әктастан салынған. Қазіргі уақытта қызмет етеді.

Тарихы

Мешіт Сунду ауылының орталығында, ауыл бұлағының батыс бағытында, оған 100 метрлік қашықтықта, жолдың оң жағында орналасқан. Мешіт төртбұрышты пішінде салынған. Ширваншахтар сарай кешеніне кіретін Шах мешітінің күмбезді сәулет жоспарына ұқсас. Мешітте халуатхана хужралары да бар. Қазіргі уақытта мұнарасы жоқ.

Мұсылмандар жаулап алған елдерінде соңғы аспани дін болған исламды кеңінен тарату үшін мешіттер, медреселер және басқа да діни ғимараттар салды. Сәулетшілердің көпшілігі Сунду ауылындағы орталық күмбезді, тіктөртбұрышты жоспарлы мешітті де Кавказда салынған алғашқы мешіттердің бірі деп санайды.

Мешіттің салыну тарихы кіреберіс есіктің үстіндегі тас жазбада араб тілінде жазылған. Сол жазбада бұл мешіттің хижри жыл санауы бойынша 307 жылы (милади жыл санауы бойынша 920 жылы) салынғаны қашалған. Бұдан басқа жазбаларда бұл мешіттің екі рет — хижри 1070 жылы (милади жыл санауы бойынша 1757 жылы) және хижри 1295 жылы (милади 1878 жылы) — қалпына келтірілген тарихтары да көрініс тапқан.

Мешіт 1920 жылға дейін еркін қызмет еткен және мешіт жанындағы діни білім беретін мектеп ауыл тұрғындарына қызмет көрсеткен. Сол кезеңде (1920 жыл) мешіттің имамы Хажы Насруллах әфенди болған. 1920 жылы Әзербайжанда кеңес өкіметі орнағаннан кейін мешіттің қызметі тоқтатылып, одан 1990-жылдарға дейін астық қоймасы ретінде пайдаланылған. 1997 жылы мешіт Әділет министрлігінде тіркеуден өтіп, Кавказ Мұсылмандары Басқармасының рұқсатымен қызметін қайта қалпына келтірген. Мешітте қалпына келтіру жұмыстары 2003 жылы жүргізілген.