Tuya Castle

Туя қамалы (грузин тілінде: ტუიას ციხე) — тарихи Самцхе өңірінің Түркияда қалған бөлігінде, қазіргі Ардахан облысының Пософ ауданына қарасты, бұрынғы аты Джаки болған Юртбеклер ауылында орта ғасырларда грузиндерден қалған қамал.

Тарихы

Туя қамалы бүгінде Юртбеклер деген атпен аталатын Джаки ауылының 1 километр оңтүстік-батысында орналасқан. Джаки ауылы орналасқан Самцхе — тарихи Грузияны құраған өңірлердің бірі болған. Осман билеушілері бұл өңір мен ауылды 16 ғасырдың екінші жартысында грузиндерден жаулап алған. 1595 жылғы осман мүфассал (толық салық) дәптерінде үш бөлек ауыл ретінде тіркелген Джаки ауылының халқы грузиндерден тұрған. Туя қамалының да осы кезеңнен қалғаны байқалады. Археолог Сами Патаджы Туя қамалының орта ғасырларда салынғанын айтқан. Қамал 2014 жылы бірінші дәрежелі археологиялық қорық аумағы деп жарияланды. Қамалдың атауы грек тілінен грузин тіліне енген, мазы (емен өсіндісі) мағынасындағы «туя» (ტუია) сөзінен шығуы мүмкін.

Сәулеті

Туя қамалы осы өңірдегі Джаки қамалынан кішірек құрылыс. Екі қамалдың да өңірдің қауіпсіздігін қамтамасыз ету және бақылау қызметін атқарғаны болжанады. Шығыс қанатындағы тарылуына қарамастан тікбұрышты жоспарлы (16,6x13,9 м) деп бағаланған Туя қамалы шағын және орташа өлшемді тастармен әк ерітіндісін қолдана отырып салынған. Қамалдың қабырғалары жалпы алғанда жер деңгейіне дейін қираған. Дегенмен оңтүстік-шығыс қабырғасының биіктігі 2,5 метрге жетеді. Алайда солтүстік бағыттағы қабырғалардың бір бөлігі топырақ астында қалған.