Used-Book Bazaar

Сахафлар базары, Баязыт сахафлар базары немесе Стамбул сахафлар базары — Фатихте орналасқан, ескі және жаңа кітаптар сатылатын тарихи базар. Баязыт мешіті, Стамбул университеті, Жабық базар және Баязыт мемлекеттік кітапханасына жақындығына байланысты бұрын мәдениет ошағы болған. Уақыт өте келе сахафтардың және сатылатын кітаптардың басымдықтары мен сапасы өзгергенімен, бүгінгі күнге дейін Фатихтің жиі баратын жерлерінің бірі.

Тарихы

Осман империясында сахафтық үлкен мешіттердің айналасында қалыптасқан. Бұған мешітке негізделген сауда және әлеуметтік өмірдің әсері болды. Сахафлар базары бастапқыда қазіргі орнында емес, Жабық базардың ішінде болған. Эвлия Челебидің мәліметтеріне қарағанда, ескі сахафлар базары Жабық базар ішіндегі шамамен 50 дүкеннен тұрды. Бұл дүкендерде шамамен 300 адам жұмыс істеді. Хаммер бұл дүкендердің базар ішінде шашыраңқы орналасқанын жеткізген. Бұл кезеңде мұнда әртүрлі миниатюралы сирек шығармалар, қолжазбалар, дін, философия және логика кітаптары сатылған.

Сахафтардың Хаккаклар базарына орналасуы 1910-жылдарға дейін жалғасты. Жабық базардағы сахафтар мен Хаккаклар базарындағы фес жасаушылар уақыт өте келе орын ауыстырды. Уақыт өте келе қазіргі орын Сахафлар базары деп атала бастады. 1950 жылы үлкен өрт болды. Муниципалитет мұны темірбетонмен қайта жобалады. 1952 жылдан кейін муниципалитет мұнда тек кітап сатылуын талап етті. Бұған Хакқы Тарық Ус әсер етті.

Базардың екі қақпасы бар. Бірі Баязыт мешітінің дәл түбінде, екіншісі Жабық базарға шығатын жолға ашылады. Муниципалитет 1981 жылы мұнда алғашқы түрік баспагері Ибраһим Мүтеферриканың бюстін орнатты. Базардың дәл ортасында Лалелидегі Чобан Чавуш мешітінің қорымынан әкелінген сахаф қырымдық Хасан эфендіге тиесілі қабір тасы ағаштың түбіне қойылды. Базарда сәбіл тәріздес бұлақтар да бар. Жалпы алғанда, бұрынғы мәдени қызметін жоғалтқан. Стамбул университетіне жақындығы студенттердің қызығушылығын арттырды. Бірақ жалпы түрік білім беру жүйесіндегі өзгерістен кейін мұндағы сахафтар библиографиялық ерекшеліктерін жоғалтты. Негізінен университетке дайындық кітаптары, шет тілін оқытуға арналған кітаптар мен жинақтар көзге түседі.

Базардың кіре берісіндегі чинар ағашының астын өзіне мекен етіп, әртүрлі шығармаларды сататын Хүсейін Авни деде — алаңның танымал тұлғасы.

Әсері

Әли Эмири эфенді «Диуани лұғат ат-түрік» кітабының табылған жалғыз данасын Сахафлар базарынан кездейсоқ тауып, 30 лира төлеп және сахафқа шағын пайда беріп сатып алды. Базар түрік романшыларының жиі баратын жерлерінің бірі болды. Стамбул университетінің Әдебиет факультетінде дәріс берген Ахмед Хамди Танпынар «Хузур» романында Мүмтаз кейіпкері арқылы бұл жерді орын элементі ретінде пайдаланды. Түрік библиографы Сейфеттин Өзеге (1901–1981) де осы жерден алған кітаптарын жинағына қосатын.