Vezir Mosque

Уәзір мешіті немесе басқа атымен Мерзифонлу Қара Мұстафа паша Уәзір мешіті — Стамбулдың Фатих ауданы, Сиркеджи маңайында 1987 жылы салынған мешіт.

XVII ғасырда уәзір-и-ағзам Мерзифонлу Қара Мұстафа паша салдырып, XIX ғасырда бұзылған мешіттің орнына 1831 жылы мінберлі етіп салынған мешіт 1928 жылы толығымен қирағаны үшін бұзылған, ал қазіргі мешітті Уақфтардың бас басқармасы дәстүрлі сәулет үлгісімен 1985–1987 жылдары салдырған. Ол Сиркеджи вокзалы кіреберісінің оң жағында орналасқан.

Тарихы

Мешіттің тарихы XVII ғасырда Мерзифонлу Қара Мұстафа паша салдырған мешітке негізделеді. 1678 жылға дейін салынғаны белгілі мешіт 1829 жылғы өртте қирап, 1831 жылы мінберлі мешіт түрінде қайта салынды. Бұл мешіт 1865 жылғы Ходжапаша өртінде зақымданғанмен, тұтастай сақталды; 1928 жылға дейін ғибадатқа ашық болды. Қатты қираған соң, осы уақыттан кейін толығымен бұзылды.

Бұзылған мешіттің учаскесін Уақфтардың бас басқармасы бір шайханаға жалға берді. Уақыт өте сахнасы қосылған шайхана 1954 жылға дейін рұқсатсыз «Анадолы Саз үйі» деген атпен түнгі клуб ретінде пайдаланылды. Осы уақыттан кейін рұқсат алып, жұмысын жалғастырды. Ғимаратты қайтадан мешіт етіп салу мәселесі бойынша 1980 жылдары маңай саудагерлерінің сол кездегі премьер-министр Тұрғұт Өзалдан өтініш білдіруі нәтижесінде ғимарат 1985 жылы бұзылды.

1987 жылы қазіргі мешіт сәулетші Ибрахим Айдын Юксельдің дәстүрлі сәулет үлгісімен салынды.

Сәулеті

Шаршы пішінді, бір күмбезді мешіт көшеден қорғаныс қабырғасымен бөлінген. Темірбетоннан салынып, тасмен қапталған. Бір шарафелі мұнарасы бар.

Мешіттің ауласына көшеден бір есік арқылы кіреді. Ауланың сол жағында шадырван орналасқан. Соңғы жамағат орны үш күмбезбен жабылған. Мешіттің сегіз аркамен, он бұрышты бағанамен көтерілген орталық күмбезі бар.

Мәрмәр тәж есігі ақ және хазар қызғылт түсті; сол түс схемасы мешіттің мінбері мен михрабында да қолданылған. Үстіндегі джели сүлүс үлгісіндегі жазбада ебджед есебі бойынша хижра жылы келтірілген. Жазбаның үстіне Зумар сүресінің 73-аятының соңғы бөлігі жазылған.

Мешіттің іші терезелердің үстіңгі қатарына дейін қыш плиткамен қапталған. Мінбер мен уағыз кафедрасы мәрмәрдан. Мінбердің төңірегінде толықтай айналған мәрмәр жиек бар.