Ağzıkarahan

Агзыкара хан — Түркиядагы сельжук доорундагы тарыхый кербен-сарай. Ал Аксарай провинциясындагы Агзыкарахан кыштагында жайгашкан.

Тарых

Бул кербен-сарай падышалык эмес демөөрчүлөр тарабынан курулган кадимки кербен-сарайлардын эң маанилүү жана бай кооздолгон үлгүлөрүнүн бири деп эсептелет. Негиздөө жазуулары имараттын жабык/чатырлуу бөлүгү султан Алаад-Дин Кайкубад I-дин бийлигинде 1231-жылы июнда бүткөрүлгөнүн, ал эми короосу анын мураскору Кайхусрев II-нин бийлигинде 1240-жылы февралда бүткөрүлгөнүн далилдейт. Курулушка буйрук берген демөөрчүнүн аты Абдулланын уулу Мес'уд болгон.

Архитектура

Бул мезгилдин башка чоң кербен-сарайларындай эле, ал эки бөлүктөн турат: негизги короого топтолгон бөлүк жана жабык бөлүк. Кербен-сарайга имараттын жөнөкөй тышкы дубалдарынан чыгып турган, таш оюулары жана мукарнас сымал күмбөздүү тосмо менен кооздолгон монументалдык кире бериш дарбаза (пиштак) аркылуу кирилет. Ал көптөгөн бөлмөлөр курчаган негизги короого алып барат. Короонун ортосунда төрт мамыга көтөрүлгөн, баскыч аркылуу жетилген, төрт бурчтуу таш бөлмөдөн турган кичинекей мечит бар, ал бул өзгөчөлүктүн (башка кербен-сарайларда да кайталанган) эң мыкты үлгүсү болуп эсептелет. Жабык бөлүк борбордук күмбөзү бар (бирок күмбөздүн өзү жоголгон) сундалган нефтен турат, андан эки тарапка да сундалган бөлмөлөр ачылат.