Barakhan Madrasah

Барак хан медресеси — Ташкентте курулган медресе (1531/32-жыл — 16-кылымдын 2-жарымы). Короонун тегерегинде худжралар (бөлмөлөр) жана ички тарабында пештак бар, медресенин батыш бөлүгү бир аз алдыга чыгарылган. Пайдеваль ташта, калың дубалдары ар кандай өлчөмдөгү күйдүрүлгөн кыштан жасалган. Айрым жерлери синч (жыгач каркастуу). Барак хан медресесинин ордунда адегенде эки (чоң жана кичине) мавзолей болгон. Кичине мавзолейде Барак хандын кабыры бар. Анын төрт тарабындагы эшиктеринин үчөө кийинчерээк бүтөлгөн (калган эшиктен тепкич менен чатырга чыгылган). 1904-жылы мечитке айландырылган чоң мавзолейде Ташкент акими Суюнчкожанын кабыры жайгашкан. Барак хан эки мавзолейди өз ичине алган медресе курдурган. Медресенин чыгыш тарабындагы зор пештакка ар түрдүү түстөгү сырдалган кыштардан элес түзүлгөн. Ал геометриялык жана гирих нускалар менен кооздолгон. Пештактын жогорку бөлүгү сакталган эмес. Негизги пештактын арткы тарабында дагы пештак жана беш кырлуу арка бар. Батыш тараптагы ички пештак көк күмбөздүн курамдык бөлүгү болгон. Барак хан медресесинин төрт бурчунда узунчак бөлмөлөр (корихона) болгон. Имараттын формасы жана кооздоолору өз абалында сакталган. Анын 22 метрлик күмбөзү көк сырдалган кыштар менен каймактары (1868-жылкы жер титирөөдө күмбөз кулап түшкөн). Күмбөздүн астындагы 4,5 метрлик пойгумбазга ар түрдүү түстөгү сырдалган кыштардан геометриялык жана гирих нускалар терилип жасалган, Куран сүрөлөрү жазылган. Мавзолейдин ички бөлүгүндөгү кооздоолор кийинчерээк көчүп түшкөн. Ички дубалдын жогорку бөлүгүндө ганчтан жасалган нускалар бар, аларга алтын суу жугуртулган, ал эми төмөнкү бөлүгүндө алты бурчтуу сополдордон терилген кең изора бар (алар жашыл сырдалган, алтын жалатылган кыштар менен бөлүнгөн). 20-кылымдын башындагы оңдоо иштеринде байыркы кооздоолордун калдыгы көчүрүлүп, ак ганч менен сыбалган. Барак хан медресеси нускаларынын сулуулугу, куруу стили жагынан Самаркандын эң мыкты архитектуралык эстеликтерине (15-кылымдын экинчи жарымындагы Ак сарай жана Ишратхана) жакындайт. 1946, 1949, 1951, 1967-жылдары оңдоо иштери жүргүзүлгөн. Барак хан медресесинде Өзбекстан мусулмандарынын башкармасы жайгашкан.