Göygöl National Park

Гёйгёл улуттук паркы (азербайжанча: Göygöl Milli Parkı) — Азербайжандын улуттук паркы. Ал 2008-жылдын 1-апрелинде Гёйгёл районунун административдик аймагында, 1925-жылы түзүлгөн жана өзү алмаштырган мурунку «Гой Гол мамлекеттик коругунун» негизинде, 12,755 гектар (127.55 km2) аянтта уюштурулган. Ал мурунку мамлекеттик коруктун 6,739 гектар (67.39 km2) аянтынан улуттук парктын учурдагы аянтына чейин кеңейтилген. Бул парк өлкөдөгү эң көп зыярат кылынган парк.

Улуттук паркка Азербайжандын эң сулуу жана эң таза көлдөрүнүн бири болгон Гёйгёл көлү кирет. Корук Кичи Кавказдын түндүк тарамдарынын субальп мейкиндиктериндеги табигый экосистемаларды коргоого багытталган. Советтер доорунда анын корук статусу алынып салынган, бирок кийинчерээк калыбына келтирилген.

Флора

Гёйгёлдүн аймагы дээрлик толугу менен токойлор менен капталган жана 420дан ашык өсүмдүк түрүн, анын ичинде 20 эндемик түрдү камтыган бай флорага ээ. Негизги дарак түрлөрү — каштан жалбырактуу дуб (Quercus castaneifolia), кавказ дубу (Quercus macranthera), кавказ мыжыгы (Fraxinus angustifolia subsp. oxycarpa), европа мыжыгы (Fraxinus excelsior), европа граб дарагы (Carpinus betulus), чыгыш граб дарагы (Carpinus orientalis), чыгыш бук дарагы (Fagus orientalis), баркыт клен (Acer velutinum), каппадокия клени (Acer cappadocicum), кавказ жөке дарагы (Tilia dasystyla subsp. caucasica) жана башкалар.

Аймактагы бадал түрлөрүнө мушмула (Crataegus pontica), европа кара карагаты (Berberis vulgaris), европа зыгыры (Cornus mas), европа веретенниги (Euonymus europaeus), кара мурут (Rubus fruticosus) жана башкалар кирет.

Фауна

Бир нече эндемик канаттуулар түрчөлөрү бар, алардын арасында сакалдуу жору (Gypaetus barbatus), мисир жоруу (Neophron percnopterus), Евразия үкүсү (Bubo bubo), кара тоокчур (Dryocopus martius), сары чымчык (Oriolus oriolus), кушчунак сайрагыч (Turdus viscivorus), кок көгүчкөн (Columba oenas), Евразия чүрөкчүсү (Scolopax rusticola), токой торгою (Lullula arborea), үнсүз аккуу (Cygnus olor), бөдөнө (Coturnix coturnix), казий чымчыгынын Каспий түрчөсү (Poecile hyrcanus); жапайы тооктун Кавказ түрчөсү (Phasianus colchicus) да кеңири таралган.

Мурда бул тоолордо Каспий жолборсу (Panthera tigris virgata) жашаган, бирок азыр жок болуп кеткен. Бул жердеги башка чоң сүт эмүүчүлөргө сүлөөсүн (Lynx lynx), коңур аюу (Ursus arctos), жапайы доңуз (Sus scrofa), карышкыр (Canis lupus), чөө чибиш (Canis aureus), кулан мышык (Felis chaus), кызыл түлкү (Vulpes vulpes), тоо элик (Capreolus capreolus), бөрсүк (Meles meles) жана башкалар кирет.

Илбирстин Иран илбирси (Panthera pardus tulliana) түрчөсү Азербайжандын түштүк аймактарында, негизинен Талыш тоолорунда, Тоолуу Карабахта жана Нахчыванда жашайт. Кээде көрүнгөнүнө карабастан, 1990-жылдардын аягында Азербайжанда илбирстер жок болуп кеткени такталган эмес, 2007-жылы март айында Хиркан улуттук паркында бир жаныбар камерага түшкөнгө чейин. Бирок Гёйгёл улуттук паркында илбирстер жашайт же жашабайт экени азырынча белгисиз.

Тасмалар

«Göygöl Milli Parkı» (Гёйгёл улуттук паркы) аттуу документалдуу тасма 2015-жылы тартылган. Тасма Бакудагы Низами Кинотеатр борборунда көрсөтүлгөн. Гейдар Алиев фондунун вице-президенти Лейла Алиева тасманын көрсөтүлүшүнө катышкан.