Hil mosque

Хил мечити (азербайжанча: Hil məscidi; арабча: مسجد هيل (قوسار)) — Азербайжандын Гусар районундагы Хил айылында жайгашкан мечит.

1912-жылы курулуп бүткөн мечит Азербайжан Республикасы Министрлер Кабинетинин 2001-жылдын 2-августундагы №132 чечими менен жергиликтүү мааниге ээ кыймылсыз тарыхый-маданий эстеликтердин тизмесине кошулган.

Тарыхы

Хил айылынын мечитинин курулушу 1908-жылы жергиликтүү айылдыктардын кайрымдуулугунун эсебинен башталган. Мечит 1912-жылы ибадат үчүн ачылган.

Азербайжанда советтик басып алуудан кийин 1928-жылы динге каршы расмий күрөш башталган. Ошол эле жылдын декабрь айында Азербайжан Коммунисттик партиясынын Борбордук Комитети көптөгөн мечиттерди, чиркөөлөрдү жана синагогаларды агартуу максатында клубдарга өткөрүп берген. 1917-жылы Азербайжанда 3000 мечит болсо, 1927-жылы бул сан 1700ге, 1928-жылы 1369га, ал эми 1933-жылы бар болгону 17ге чейин азайган. Бул мезгилде Хил мечити ибадат үчүн жабылып, бинасы клуб жана кампа катары колдонулган.

Азербайжан көз карандысыздыгын кайрадан алгандан кийин, мечит дагы ибадат үчүн ачылган. 2001-жылдын 2-августунда Азербайжан Республикасы Министрлер Кабинети №132 чечими менен мечитти жергиликтүү мааниге ээ кыймылсыз тарыхый-маданий эстеликтердин тизмесине кошту.

Архитектурасы

Фундамент үчүн дарыя ташы колдонулган, ал эми курулуштун калган бөлүгү күнгө кургатылган кыштан курулган. Ички бөлүгү ар кандай оймо-чиймелер менен кооздолгон. Чатыры темир барактар менен жабылган. Күмбөздөн тышкары, мечиттин бурчтарына бийиктиги 4 м (13 фут) болгон төрт темир мунара орнотулган. Мечиттин ичинде бир учурда 300гө чейин адам чогуу ибадат кылууга мүмкүн, ал эми экинчи кабатта аялдар ибадат кылуу үчүн каралган чоң бөлмө бар.

2013-жылы мечит начар абалга келип калган. Калыбына келтирүү иштери 2019-жылы башталган. Мечиттин тышкы дубалдары сыртталган, эшиктери, терезелери жана чатыры реставрацияланган.