Historical Museum of Sughd

Сугддун тарых музейи (тажикче: Осорхонаи таърихии вилояти Суғд) — Тажикстандын экинчи чоң шаары жана өлкөнүн эң түндүктөгү провинциясы Сугддун борбору болгон Худжанддагы аймактык тарых музейи. Музей 1999-жылы эски шаар дубалынын түштүк-чыгыш бурчунда кайра курулган, Сырдарыяны (байыркы мезгилде Яксарт деп белгилүү) карап турган Худжанд чебинин ичинде курулган. Музей 1986-жылы негизделген.

Имарат

Сугддун тарых музейи мурдагы Худжанд чебинин имаратында жайгашкан. Чеп алгач 7-кылымда курулган, андан кийин 12-кылымда кыйратылган. Ал 20-кылымдын аягында кайра курулган.

Худжанд чеби комплексинин ичиндеги жаңы, алда канча чоң музей имараты 2024-жылдын 11-апрелинде ачылып, аны Тажикстандын Президенти Эмомали Рахмон расмий түрдө ачкан. 2024-жылдын 23-апрелинен баштап «Худжанд чеби» маданий-тарых комплексинин жаңы бөлүгү кыдырмандар үчүн ачылган. Жети күмбөздүү жаңы Тарых музейи бир негизги күмбөздөн, эки орто күмбөздөн жана төрт кичине күмбөздөн турган, 3365 чарчы метрден ашык аянтты ээлеген сүрдүү көргөзмө залдарынан турат. Ал алда канча чоң кайра курулган комплекстин бир бөлүгү.

Коллекциялар

Музей 1986-жылдын 29-ноябрында, Кирополис катары негизделген деп эсептелген шаардын 2500 жылдыгын белгилөө иш-чараларынын алкагында ачылган. Ал Тажикстандагы эң чоң 10 музейдин арасында. Музейдин коллекцияларында 15 000ден ашык экспонат бар, ал Сугд облусунун тарыхы боюнча тарыхка чейинки мезгилден азыркы күнгө чейинки кеңири экспонаттарды жана көргөзмөлөрдү камтыйт. Көргөзмөдөгү буюмдарга сейрек тажик кол менен токулган килемдер, тажик саймалары, идиш-аяктар, тиричилик буюмдары жана кийимдер кирет. Андан ары өткөн мезгилге кайрылсак, тарыхка чейинки турмуштун диорамалары, жакын жерде эң алыскы шаарларынын бирин курган жана биздин заманга чейинки 329-жылы шаарды басып алган деп эсептелген Македониялык Александрдын турмушун сүрөттөгөн заманбап мрамор мозаикалары, жана 1219 жана 1220-жылдары монгол басып алуусуна каршылык көрсөткөнү менен белгилүү болгон Темир Маликтин айкели бар. Ошондой эле көргөзмөдө жылдар бою бир нече жолу кыйратылып, кайра курулган чептин тарыхына байланыштуу бөлүм бар.