Ibrahim Khalil Khan palace

Ибрахим Халил хан сарайы (азербайжанча: İbrahimxəlil xan sarayı) же Ибрахим Халил хан чепкана-сарайы (азербайжанча: İbrahimxəlil xanın qəsri) — Шушанын түштүк-чыгыш бөлүгүндө, Дашалты айылынын жанында жайгашкан тарыхый сарай. Айрым булактарда сарай Карабах хандарынын сарайы деп да аталат.

Азербайжанда каттоодон өткөн улуттук мааниге ээ архитектуралык эстелик.

Тарыхы

Ал Панах Али хандын буйругу менен 1751–1753-жылдары курулган. Сарай 1992-жылдын майында Шуша армяндар тарабынан басып алынгандан кийин зыян тартты. 2020-жылдын 8-ноябрында шаар бошотулду.

Жөнүндө

Ибрахим Халил хан сарайы төрт бурчтуу имарат болгон жана төрт тараптан чепкана дубалдары менен курчалган. Чепкана дубалдарынын төрт бурчунда ичинен ачылган жарым тегерек мунаралар жайгашкан. Сарайда жашаган адамдарга кызмат көрсөткөн кызматчылар сарайдын ичинде, мунараларга туташкан турак имараттарда жашашкан.

Чепкананын түндүгүндөгү негизги кире бериш призма сымал көлөм менен корголгон. Бул жагынан алып караганда, чепкананын кире бериши Шуша чептин Гянжа дарбазасында колдонулган ыкманы кайталайт. Курулуштун мындай түрү эшиктин корголушун бекемдейт жана ага түз жетүү мүмкүнчүлүгүн нөлгө чейин азайтат.

Сарай комплексине кирген бардык имараттар кичине, жакшы иштелген таштардан жасалган аркалар жана шыптар менен жабылган.

Кире бериш эшигинин курулушу: катуу таштан жасалган эшик ташы (2,40 х 0,70 х 0,45 м) катуу таштан жасалган жана 2,10 метр бийиктиктеги эшик алкагында турат. Эшик алкагында жакшы иштелген таштардан жасалган рельефтүү арка бар. Аркынын тимпаны идол кладкасы менен чоң дөң таштардан жасалган. Мындай кире бериш эшиктери Шушанын архитектурасында кеңири таралган.