Vagif Mausoleum

Вагиф мавзолейи (азербайжанча: Vaqif türbəsi же Vaqif məqbərəsi) — Азербайжандын Шуша шаарында жайгашкан мавзолей. Ал акын, дипломат жана везир (Карабах хандыгынын тышкы иштер министри) Молла Панах Вагифтин урматына курулган.

Эстелик

Мавзолейдин курулушу 1970-жылдары башталып, 1982-жылы аяктаган. Аны ошол мезгилдеги Азербайжан Коммунисттик партиясынын биринчи катчысы Гейдар Алиев ачкан.

Мавзолейди скульптор А. Мустафаев, Улуттук илимдер академиясынын мүчөсү Абдул Вахаб Саламзаде жана белгилүү архитектор Э.И. Кануковдун долбоору боюнча курган. Ал акын өлтүрүлгөн Жидир Дюзю түздүгүнүн жанында, Шушанын түштүк-батыш бөлүгүндө жайгашкан жана Шуша мамлекеттик тарых-архитектура коругунун бир бөлүгү болуп саналат. Мавзолейдин долбоору Гянжадагы Низами мавзолейи сыяктуу азербайжан мавзолейлеринин архитектуралык композициясынын үлгүсүн ээрчийт. Анын бийиктиги 18 метр.

Эстеликтин төмөнкү бөлүгү кызгылт Карабах мрамор плиталары, ак жана боз мрамор менен курулган. Алюминий мавзолейдин бүткүл узундугу боюнча кооздук накышы үчүн колдонулган. Акындын аты кире бериш эшигинин үстүнө оюлуп жазылган.

Азербайжандын мамлекеттик маалымат каражаттары мавзолейдин 1992-жылы Шуша басып алынгандан кийин армян күчтөрү тарабынан вандализмге дуушар болгонун ырасташкан. 1992-жылдан 2020-жылга чейин шаар армяндардын контролунда болгон мезгилде мавзолейдин абалы туруктуу түрдө начарлаган. 2021-жылдын 17-мартында мавзолейди кайра куруу жарыяланган. 2021-жылдын 29-августунда Азербайжандын президенти Ильхам Алиев калыбына келтирилген мавзолейди ачкан.