Istanbul Aviation Museum

Истанбул авиация музейи, башкача айтканда Түрк Аба Күчтөрүнүн музейи, (түркчө: Havacılık Müzesi же Hava Kuvvetleri Müzesi) — Түрк Аба Күчтөрүнүн карамагындагы жана тейлеген аскер негиздүү авиация музейи. Музей Түркиянын Истанбул шаарынын Бакыркёй районунун Йешилькёй мааласында жайгашкан. Музейдин аянты 65 000 м² (700 000 чарчы фут).

Музей Түрк Аба Күчтөрү колдонгон ар кандай аскер учактарын, тик учактарды жана курал-жарактарды эле эмес, жарандык аба ташымаларды жана Осман доорунан башталган түрк авиациясы тарыхынын көптөгөн үлгүлөрүн да көргөзөт.

Тарыхы

Биринчи дүйнөлүк согуштун аягында, гаражда 1912-жылдан калган эң эскиси менен бирге бир нече немец жана башка учактардын болушу Аба Күчтөрү Инспекциясын авиация музейин негиздөө чечимине алып келген. Жоодон тартып алынган олжо учактарынын жыйнагы башталган. Көз карандысыздык согушу учурунда бул учактарды зыяндан сактоо үчүн Картал-Мальтепеге алып келинген; бирок, ташуу учурунда кээ бир учактар олуттуу зыян тарткан. Бул зыян авиация музейин куруу идеясын кечиктирген.

1960-жылы ал кезде Аба Күчтөрүнүн командачысы болгон аба генерал Ирфан Танселдин буйругу менен, Түркияда авиация музейин куруу идеясы көтөрүлгөн жана ушул максатта 1963-жылы берилген буйрук менен Аба Күчтөрү жана башка бирдиктер колдонгон учактардын ар бир түрүнөн бирден сакталышы талап кылынган. Жасалган аракеттердин жыйынтыгында 1966-жылы Авиация Музейи Уюму түзүлгөн жана Түркиянын биринчи Авиация Музейи 1971-жылы Измир-Джумаовасы жарандык аэропортунда ачылган.

Истанбул авиация музейи

Ачылышында чоң кызыгуу жараткандыгына карабастан, Авиация Музейи шаар борборунан алыстыгы жана транспорттук кыйынчылыктар себептүү жетиштүү санда коноктарды тартпагандыктан, музей үчүн жаны курулуш аймагын издөө башталган. Мындан тышкары, Джумаовасы учу-калуу жолдорунун оңдолуп, окутуу учууларына жана жарандык авиацияга көбүрөөк колдонулушу чечилген, бул музей үчүн жайгашуу жана орноштуруу жагынан кошумча кыйынчылыктарды жараткан; ошентип, Авиация Музейин ылайыктыраак жерге көчүрүү зарыл болуп калган.

Авиация Музейи 1978-жылга чейин Измир-Джумаовасында иштеп турган. Изилдөөлөрдүн натыйжасында музейди Истанбул-Йешилькёйдөгү Аскер аэропортунун жанындагы, Аба Күчтөрү Академиясынын жакынындагы аймакка көчүрүү чечими кабыл алынган. Эске алынган факторлор анын жайгашкан жери, коноктордун потенциалы, жакшыртуу жана тейлөө ыңгайлуулуктары, ошондой эле бул жер өлкөнүн биринчи аба бирдиги жайгашкан орду болгону жана анын тарыхый мааниси болгон.

Жаны Авиация Музейинин курулушу 1977-жылы башталып, 1983-жылы бүткөрүлгөн. Музей жалпы 65 000 м² аянтты ээлеп, анын 2365 м²си (25 460 чарчы фут) жабык, 12 000 м²си (130 000 чарчы фут) ачык көргөзмө аянттарынан турат. Ички архитектура жана жасалга Истанбул облустук маданият, курулуш жана эстеликтер башкармалыгынын жана Мимар Синан университетинин техникалык кызматкерлери жана эксперттери тарабынан жүргүзүлгөн. Музей 1985-жылдын 16-октябрында Түрк Аба Күчтөрүнүн командачысы генерал Халил Сёзер тарабынан коноктор үчүн ачылган.