Lebedus

Лебедус же Лебедос (байыркы грекче: Λέβεδος) — Иония лигасынын он эки шаарынын бири, Смирнанын, Клазоменайдын түштүгүндө жана Теостун коңшулугунда, андан ары түштүктөгү Эфестен мурда жайгашкан. Ал жээкте, Мионнесос мурдунан чыгышка 90 стадия (16,65 км) жана Колофондон батышка 120 стадия (22,2 км) алыстыкта жайгашкан.

Шаар өтө кичине жарым аралдын (узундугу 175 метр, бийиктиги 61 метрге жеткен жана муюну 201 метр туурасында) үстүндө жана айланасында курулган, ал азыр Кысык жарым аралы деп аталат жана Измир провинциясынын борборуна караштуу район борбору болгон Сеферихисар аймагынын курамындагы Юркмез жээк кыштагына багынат.

Темир доору

Павсанийдин айтымында, Кодрдун уулу Андраемондун жетекчилиги астында иониялык гректер ал жерге көчүп келгенде, шаарда кариялыктар жашашкан. Бирок Страбон аны Андропомп (байыркы грекче: Ἀνδρόπομπος) отурукташтырган жана ал мурда Лидиядагы Артис деген атка ээ болгон деп айтат. Веллей Патеркул Афинадан келген гректер бул шаарды, ошондой эле Ониядагы башка шаарларды негиздеген деп жазган.

Лебедос соодасынын аркасында гүлдөп өнүккөн шаарга айланган жана минералдык суу булактары менен атактуу болгон, бирок ал арткы аймагынын чектелген мейкиндиги жана салыштырмалуу ыңгайсыз портунан жабыр тарткан Иония лигасынын кичине шаарларынын бири болгон.

Классикалык доор

Эллинисттик мезгилде, болжол менен б.з.ч. 304-жылы, I Антигон Монофтальмус шаарды Теос менен бириктирүүгө аракет кылган; бирок бул операция аякталбай калган жана акыры аны б.з.ч. 292-жылы калкын Эфеско көчүргөн Лисимах жокко чыгарган. Кайсы бир учурда шаарга, кыязы, III Птолемей Эвергет тарабынан, Птолемаида (Πτολεμαΐς) деген ат берилген.

Акын Гораций анын Каттарынын биринде (1.11.7–8) аны абдан тынч деп сүрөттөйт: «Габии же Фиденайга караганда дагы бош калган кичине шаар». Ал досу Буллатийдин ал жерде пенсияда жашоону ойлоп жатканын элестетет.

Рим бийлигинин алдында ал кайрадан гүлдөп өнүккөн, Теостон убактылуу сүргүнгө айдалганда бүткүл Иониянын актерлорунун жолугушуу жери болгон жана Дионисдин урматына фестивалдар өткөрүлгөн.

Анын аз калдыктары азыркы Сеферихисар шаарынын жанында жайгашкан. 2017–2019-жылдары Түркиядагы Кютахья Думлупынар университети жүргүзгөн археологиялык изилдөө учурунда бул аймактан аттик кара сыр менен капталган керамика сыныктары табылган.

Диний тарыхы

Лебедус XII же XIII кылымга чейин Эфестин суффраганы болгон епископ ордосу болгон. Үч епископ белгилүү: 449-жылы Экинчи Эфес соборунун күбөсү болгон Кириак; 451-жылы Халкидон соборунда митрополити тарабынан өкүлдүк кылынган Жулиан; 787-жылы Экинчи Никея соборуна катышкан Феофан же Фома.

Лебедус рим-католик титулдук ордосу катары сакталып калган.