Natural History Museum

Табигый тарых музейи (монголчо: Байгалийн түүхийн музей) — Монголиянын Улан-Батор шаарынын Чингелтей районунда жайгашкан сактоо жана илимий изилдөө мекемеси. Музей мурда Монголиянын Улуттук музейи же Мамлекеттик Борбордук музей деп аталган.

Музей Монголиянын табигый тарыхын камтыган Геология, География, Өсүмдүктөр жана Жаныбарлар, Палеонтология жана Антропология бөлүмдөрүн өз ичине алат. Музейдин жыйнагында 15000ден ашык экспонат бар, алардын 45 пайызы туруктуу коомчулук көргөзмөсүндө турган.

Музей өзгөчө динозаврлар жана башка палеонтологиялык экспонаттары менен белгилүү, алардын арасында эң белгилүүсү — бор доорунун соңку мезгилине таандык тираннозаврга жакын Тарбозаврдын дээрлик толук сакталган скелети жана ошол эле мезгилге таандык Протоцератопстун жумуртка уясы.

Тарыхы

Музей 1924-жылы Улуттук музей (монголчо: Үндэсний музей) катары негизделген. 1940–1941-жылдары ал Аймактык Изилдөө Музейи (монголчо: Орон нутаг судлах музей), 1956-жылы Мамлекеттик Борбордук музей (монголчо: Улсын төв музей) деп белгилүү болгон. Азыркы атын ал 1991-жылдан кийин алган.

2013-жылы жүргүзүлгөн изилдөөдө бийликтер музейдин 1953-жылкы имаратын жер титирөө сыяктуу табигый кырсыктарга абдан алсыз деп тапкан. Музей 2013-жылдын июнь айында жабылган, анын экспонаттары сакталуу жайларга коюлган же башка жайларда көргөзүлгөн. Алгачкы пландар боюнча музей өзүнүн баштапкы ордунда бүтүндөй жаны имаратка жайгаштырылышы керек болчу.

Кийинки жылдары музей имараты начарлап кетти жана акырында, коомчулуктун нааразычылыгына карабастан, 2019-жылдын 7-декабрында түнкүсүн болжол менен саат 2де бузулган. Анын баштапкы ордуна 2022-жылы ачылган Чыңгыз Хаан Улуттук музейи курулган.

Музей 2019-жылы Монголиянын Динозаврлардын Борбордук музейи менен расмий бириктирилген, жана бүгүнкү күндө Улан-Батордогу мурунку Ленин музейинин имаратында ишин улантып келет.

Аталышы

Музей мурда Монголиянын Улуттук музейи же Мамлекеттик Борбордук музей деп аталган. Бул ысымдын өзгөрүшү көп учурда Улан-Батордун дагы бир көрүнүктүү музейи — Монголиянын Улуттук музейи менен чаташтырууга алып келген. Эки музей бир кезде бири-бирине абдан жакын жайгашканына карабастан, алардын экспонаттары бир-биринен кескин айырмаланат. Монголиянын Улуттук музейи өлкөнүн археологиясы менен тарыхына багытталган, ал эми Монголиянын Табигый тарых музейи негизинен өлкөнүн өсүмдүк жана жаныбарлар дүйнөсүнө, геологиясына жана табигый тарыхына арналган.