Qilichboy Madrasa

Килучбой медресеси (башка аты: Килучбек медресеси) — Өзбекстандын Карши шаарында жайгашкан, XIX кылымга таандык архитектуралык эстелик. Бул медресе шаардагы жакшы сакталган тарыхый курулуштардын бири катары эсептелет. Ал мамлекет тарабынан корголот. Ал Өзбекстандын материалдык жана маданий мурасынын кыймылсыз объектилеринин улуттук реестрине кирет. Килучбой медресеси анча чоң эмес имарат, анын түзүлүшү Кожа Абдулазиз медресесине окшош. Бул эки медресе бири-бирине жакын жайгашкан.

Имарат азыркы Карши шаарындагы Одина паркы деп аталган багда жайгашкан.

Курулушу

Килучбой медресеси 1914-жылы Саид Алимхандын бийлик кылган мезгилинде, Килучбой аттуу бай жана таасирдүү адамдын аракети менен курулган. Имараттын курулушуна уста Шароф Бухари катышкан.

Айрым булактарда мавзолей 1911-жылы курулган деп да жазылган.

Түзүлүшү

Медресенин узундугу 12,5 метр, туурасы 13 метр. Короо сегиз бурчтук формада. Короонун аянты 6 x 7 метр. Короонун ортосунда көлмө курулган. Имараттын портал тарабы эки кабаттуу. Порталдын тарабында күмбөз формасындагы аркалар бар.

Килучбой медресесинде он бир окуу бөлмөсү бар. Имарат эки кабаттан турат. Короодо агын суу системасы да бар. Медресенин дубалдары жана күмбөзү чиймелүү жыгачтан жасалган.

Мавзолейдин түзүлүшү Бек Мир Казак медресесинин стилине окшош. Бирок анын көлөмү салыштырмалуу кичине.

Бүгүнкү күндө Килучбой медресеси музей катары иштейт.

Иш-аракети

Килучбой медресеси алгачкы жылдарда жакынкы аймактардан келген жаш окуучулар үчүн мектеп катары иштеген.

1925-жылдан 1938-жылга чейин бул мекеме түрмө катары колдонулган. Кашкадарья жана жакынкы аймактарда кармалган жадидчилер, жазуучулар жана жөнөкөй адамдар бул жерде сурак берилип, камакка алынган. Медресенин мугалимдери менен окуучулары да камакка алынган. 1938-жылы камакка алынгандар башка жерге өткөрүлүп, медресе андан ары жалаң түрмө катары иштей баштаган. 1950-жылы СССРдин ар кайсы аймактарынан көчүрүлгөн мугалимдер жана жөнөкөй адамдар бул жерде жашай баштаган.

Калыбына келтирүү

2021-жылы медресе маданий мурас башкармалыгы тарабынан калыбына келтирилип, бул жерде китепкана жана музей негизделген. Музей менен китепкана «Алтын мурас» фонду менен байланышкан.