Saparmurat Hajji Mosque

Сапармурат Хажы мечити (түркменче: Saparmyrat Hajy metjidi) — Түркменстандын Гёкдепе шаарындагы мечит. Гёкдепе чебинин коргоочуларынын эстелигине арналып курулган бул мечит 1994–1995-жылдары, президент Сапармурат Ныязовдун бийлик жылдарында курулган. Көк күмбөзү жана төрт мунарасы менен бул мечит Гёкдепенин көрүнүктүү белгиси болуп саналат.

Тарыхы

Ашгабаттык архитектор Какажан Дурдыев курулманын долбоорун иштеп чыккан. Мечит 1995-жылы ачылган жана Түркменстандын президенти Сапармурат Ныязовдун 1992-жылы Хажга барганына арналып аталган. Тендерди 1994-жылы француз Bouygues компаниясы утуп алган, ал мечитти бир жылда курган.

2008-жылы түрк SUR Turizm İnşaat Ticaret ve Sanayi LTD STI компаниясы мечитти реставрациялаган, мындан тышкары 1000 коноктук сыйымдуулуктагы ырым-жырым тойлор залын жана мечиттин аймагында жайгашкан Гёкдепе улуттук музейин долбоорлоп, курган. Келишимге тегерек-тештин аймагын көрктөндүрүү дагы кирген. Реконструкциянын, той залы менен музейди курууга чыгым 34 миллион АКШ доллары деп көрсөтүлгөн.

Архитектурасы

Мечиттин борборунда карарак жашыл түстөгү күмбөз бар, аны бирдей түстөгү, бирок бийиктиги кичине төрт жарым-күмбөз курчап турат. Мечиттин ички бөлүгү чарчы заал болуп, тышка чарчы короого улана берет. Бул короонун төрт бурчуна, Мухаммед пайгамбардын жашын элестетип, ар бири 63 метр бийиктиктеги төрт мунара орнотулган. Мечиттин чыгыш тарабында жылдыз формасындагы бассейнди борбор кылган эки кабаттуу комплекс жайгашкан. Комплекстин шыбынын четинде жана мечиттин короосунда кичинекей ак күмбөздөр кооздоп турат.

Мечиттин борборунан 260 чырактуу люстра илинип турат. Дубалдарга салттуу түркмен килемдеринин нуска-сүрөттөрү түшүрүлгөн, ал эми бардык күмбөздөрдүн ички бети ачык көк түстөгү түрмектер менен кооздолгон. Мечит 8000 намазканчыга чейин сыйыштыра алат деп айтылат.