Zorkul Nature Reserve

Зоркул коругу — Тажикстандын Тоолуу-Бадакшан автоном облусунун түштүк-чыгыш бөлүгүндө жайгашкан, Бадакшан облусунун Вахан районундагы Афганистандын Вахан улуттук паркы менен чектешкен, аянты 1 610 км² (620 кв. миль) болгон жаратылыш коругу. Бул аймак 1972-жылы тоо каздарын сактоо үчүн заказник кылып жарыяланган, ал эми 2000-жылы толук кандуу жаратылыш коругунун статусуна көтөрүлгөн. Аны BirdLife International уюму да маанилүү канаттуулар аймагы (IBA) катары аныктаган.

Сүрөттөлүшү

Корук Хорог облустук борборунан 320 км (200 миль) чыгышта жайгашкан, деңиз деңгээлинен 4 000–5 460 м (13 120–17 910 фут) бийиктикте, чыгыш Памир тоолорунун түштүк Аличур жана Вахан кыркалары аралыгында жайгашкан кенен өрөөндү ээлейт. Ландшафт негизинен сейрек өсүмдүктүү альпы талаасынын жумшак капталдарынан турат. Коруктун борбордук бөлүгү — деңиз деңгээлинен 4 125 м (13 533 фут) бийиктикте жайгашкан, аянты 3 900 га (9 600 акр) болгон Зоркул көлү. Көлдүн эң терең жери 6 м (20 фут). Анын бети өсүмдүктөр менен капталган. Көлдөгү аралдарда тоо каздары жана башка суу канаттуулар уялайт. Коруктун аймагын пайдаланууга тыюу салынганы менен, анын тегерегиндеги жерлер жайыт катары колдонулат.

Фауна

Тоо каздарынан тышкары — бул жерде уялаган 125ге чейин жуп катталган — корук дагы бир катар башка канаттуулар түрлөрүнүн маанилүү санын (туруктуу жашоочу, кыштоочу, уялоочу же учуп өтүүчү популяциялар түрүндө) колдогону үчүн маанилүү канаттуулар аймагы катары классификацияланган. Буларга тибет карчыгасы, гималай карчыгасы, кызыл өрдөк, балобан шумкар, гималай жоругу, кичине кум чулдугу, коңур баш чардак, сары тумшук тоо кузгусу, Хьюм торгою, ак канат кызыл куйрук, ак канат карчыга чымчыгы, жолборс сызыктуу берекечи, коңур берекечи, кара баш тоо чымчыгы, Кавказ улуу торгою жана кызыл маңдай торгой кирет.

Бул аймакта жашаган сүт эмүүчүлөргө узун куйруктуу суур, арча чычканы, күмүш тоо чычканы, толай коёну жана Ройл коёну, Марко Поло кою кирет. Ошондой эле Сибирь тоо эчкиси, кар илбирси, Евразия сынары, Паллас мышыгы, боз карышкыр, кызыл түлкү, түркмен күзөнү, ак күзөн жана бурул аюу жашайт.

Көлдөн табылган эки балык түрү — жалган осман жана Саттар кар балыгы. Эч кандай кош турактуу же сойлоочу жаныбар катталган эмес.