Nurullabay's palace

Het Noeroellabay-paleis is een architectonisch monument in Chiva, Oezbekistan. Het diende vroeger, in de 20e eeuw, als officiële ontvangstzaal van Asfandiyar Khan. Dit paleis met tuin werd gebouwd door de khan van Chiva, Mohammed Rahim Khan II, voor zijn zoon Asfandiyar Khan. Het paleis is genoemd naar Noeroellabay, omdat het werd aangelegd op de plaats van de tuin van een man met die naam.

Geschiedenis

De plannen voor het paleis werden al in de jaren 1890 opgesteld. Omdat er binnen de Itsjan-Kala te weinig ruimte was, werd het paleis gebouwd op de plek van een voormalige tuin buiten het stadscentrum, in het noordwesten van Chiva. Voorafgaand aan de bouw was de tuin eigendom van een rijke handelaar, Noeroellabay, die er alleen mee instemde zijn grond te verkopen op voorwaarde dat het toekomstige paleis naar hem zou worden genoemd. Daarom draagt het paleis nog altijd de naam van deze handelaar.

De bouw van het Noeroellabay-paleis begon in 1904 en werd voortgezet tijdens het bewind van Asfandiyar Khan, na de dood van Mohammed Rahim Khan II in 1910. Naast ambachtslieden en kunstenaars uit Chiva waren ook specialisten uit Rusland en Duitsland bij de bouw betrokken, die hun stempel drukten op het ontwerp. Sommige bouwmaterialen, waaronder tegels en keramiek vervaardigd in Sint-Petersburg, werden ingevoerd. Na de dood van zijn vader liet Asfandiyar Khan in 1912 een apart gebouw in het complex optrekken voor de ontvangst van buitenlandse gasten.

Het paleis werd in 1912 voltooid, twee jaar na de dood van Mohammed Rahim Khan. Daarna diende het gebouw als residentie voor de khan en zijn familie, tot de oprichting van de Volkssovjetrepubliek Chorezm in 1920.

In de recente geschiedenis ging de aandacht vooral uit naar het behoud van het monument; de restauratiewerkzaamheden werden in 2017 afgerond.

Architectuur

Het Noeroellabay-paleis bestaat uit negen grote en kleine vertrekken, een poortgebouw, een paleis, een ontvangstzaal, een madrassa, verblijven voor het personeel, een tuin en binnenplaatsen met bloementuinen. Het complex (185,6 x 143,0 m) wordt via de poort betreden over een brug die aan de zuidzijde van het paleis over een gracht is aangelegd. In de gang van het poortgebouw liggen verschillende kamers. Het paleis zelf is rechthoekig van vorm (87,1 x 65,0 m), heeft vier binnenplaatsen en wordt omringd door een versterkte muur (7,5 m hoog) met torens. Op de derde binnenplaats staan tweeverdiepingen tellende vertrekken, en op de zuidwestelijke binnenplaats eenlaagse vertrekken. Het hoofdpoortgebouw staat in verbinding met de madrassa en de personeelsverblijven. De grote binnenplaats neemt het noordwestelijke deel van het paleis in; hier bevindt zich ook een waterput.

De ontvangstzaal (27,5 x 32,1 m) werd in het noordoosten van het paleis gebouwd in een opvallende Europese stijl. De voorgevel is op het zuiden gericht. Het gebouw telt één verdieping en zeven vertrekken, met veranda's aan zowel de voor- als de achterzijde.

De voorgevel van de madrassa is op het oosten gericht. In de zuidoostelijke hoek staat een moskee van twee verdiepingen met vier zuilen, in het noordwesten een veranda, en rond de binnenplaats liggen klaslokalen en vertrekken. De buitenmuren en de vier hoeken zijn versierd met patronen van gebakken baksteen en tegels.

De tuin grenst aan het paleis en wordt omringd door een hoge versterkte muur met torens. Aan drie zijden van de tuin bevinden zich deuren: twee ervan geven toegang tot het paleis, en de deur aan de oostzijde geeft toegang tot de ontvangstzaal. In het midden van de tuin ligt een achthoekige vijver.