Vardanzi

Vardanzi, ook wel Vardanze genoemd, is een oude, uit de middeleeuwen stammende stad die 40 kilometer ten noordoosten van Boechara, Oezbekistan, ligt. Tegenwoordig bevindt zich hier een reservaat in het district Sjafirkan van de regio Boechara. De historicus Narsjachi schreef dat Vardana een grote nederzetting was met de Kuhandiz Ark, een versterkte binnenstad. Van oudsher resideerden hier de heersers van Vardana, de Vardan-khudats. Vardana werd veel eerder gesticht dan Boechara. De stad werd gebouwd door een verder onbekende Sassanidische prins genaamd Shapur, zoon van de Sassanidische heerser Khusraw (mogelijk Khosrow I (531-578) of Khosrow II (590-628)), en lag aan de rand van Turkestan. Resten van de oude nederzetting Vardana, nu bekend als Vardanze, zijn bewaard gebleven in de vorm van een grote heuvel. Volgens Narsjachi was Vardana ouder dan Boechara en werd het gebouwd in de 6e eeuw na Christus. In die tijd was Vardanzi een grote en bekende stad, maar door de voortschrijdende verplaatsing van het zand werd de stad in de 19e eeuw erdoor overspoeld en onbewoonbaar.

Vardanzi werd bestuurd door een dynastie van koningen die de titel Vardan-khudat droegen. De stad was in die tijd van groot strategisch, industrieel en commercieel belang. Zij vormde een grenspunt voor de doorgang van nomaden. De Arabieren, onder leiding van Qutayba ibn Muslim, veroverden in de jaren 708-709 het aan Romitan behorende gebied van de Vardan-khudats.

Volgens de legende werd deze stad gesticht door een Sassanidische prins die naar Boechara was verhuisd en meer dan tweeduizend jaar geleden land kreeg van zijn heerser. De aanleg van een kanaal in de omgeving maakte de Perzische prins Shapur populair. Het kanaal — de Shapurkam — werd naar de legendarische prins genoemd.