Tuya Castle

Tuya Kalesi (Gürcüce: ტუიას ციხე), tarihsel Samtshe bölgesinin Türkiye'de kalan bölümünde, günümüzde Ardahan ilinin Posof ilçesine bağlı ve eski adı Caki olan Yurtbekler köyünde Orta Çağ'da Gürcülerden kalma bir kaledir.

Tarihçe

Tuya Kalesi, bugün Yurtbekler adını taşıyan Caki köyünün 1 kilometre güneybatısında bulunmaktadır. Caki köyünün yer aldığı Samtshe ise, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biriydi. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ikinci yarısında Gürcülerden ele geçirmiştir. 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde üç ayrı köy olarak kaydedilmiş olan Caki köyünün nüfusu Gürcülerden oluşuyordu. Tuya Kalesi'nin de bu dönemden kaldığı anlaşılmaktadır. Nitekim arkeolog Sami Patacı Tuya Kalesi'nin Orta Çağ'da inşa edildiğini belirtmiştir. Kale, 2014 yılında birinci derece arkeolojik sit alanı ilan edilmiştir. Kalenin adı, Yunancadan Gürcüceye girmiş olan mazı anlamındaki "tuya" (ტუია) kelimesinden geliyor olabilir.

Mimari

Tuya Kalesi, bu bölgede bulunan Caki Kalesi'den daha küçük bir yapıdır. İki kalenin de bölgenin güvenliğini sağlama ve gözetleme işlevine sahip olduğu tahmin edilmektedir. Doğu kanadındaki daralmaya rağmen dikdörtgen planlı (16,6x13,9 m) olarak değerlendirilen Tuya Kalesi, küçük ve orta boyutlu taşlarla kireç harcı kullanılarak inşa edilmiştir. Kalenin duvarları genel olarak toprak seviyesine kadar yıkılmıştır. Bununla birlikte güneydoğu duvarının yüksekliği 2,5 metreyi bulur. Ancak kuzey yöndeki duvarların bir kısmı toprak altında kalmıştır.