Afyonkarahisar Archaeological Museum

Afyonkarahisar arkeologiya muzeyi (turkcha: Afyonkarahisar Arkeoloji Müzesi), Afyon muzeyi nomi bilan ham tanilgan, Turkiyaning Afyonkarahisar shahrida joylashgan arkeologiya muzeyi. U mis asri, bronza asri va hittlar, friglar, qadimgi Gretsiya hamda Vizantiya imperiyasi tsivilizatsiyalaridan turli xil ashyolarni namoyish etadi.

Tarixiy zamin

Afyonkarahisar shahrida muzey tashkil etish va viloyatning tarixini yozib olish tashabbusi 1928 yilga borib taqaladi, respublikaning dastlabki yillarida tadqiqotlar avval "Asarlar sevuvchilar jamiyati" (osmaniy turkchasi: Âsar-ı Atika Muhibleri Cemiyeti), keyinroq "Jamiyat markazi" (turkcha: Halkevi) tomonidan olib borilgan. Jamiyat prezidenti, oʻqituvchi Süleyman Hilmi (Gönçer) va uning hamkasbi Oğuz (Günel) yetakchiligida turli arkeologik joylardan toʻplangan ashyolar boʻsh qolgan Gedik Ahmed Pasha madrasasida (Taş Medrese, "Tosh madrasasi") saqlanib qoʻyildi.

Obyektlar soni ortib borishi bilan muzey tashkil etish gʻoyasi paydo boʻldi. 1931 yilda muzey ofis shaklida tashkil etildi va Süleyman Hilmi (Gönçer) uning nazoratchisi etib tayinlandi. 1933 yilda muzey ochildi va u birinchi direktori boʻldi. Uning rahbarligida muzey mintaqaviy muzey maqomiga koʻtarildi. Jamiyat markazining qoʻllab-quvvatlashi bilan u Uşak, Burdur, Isparta va Aydın viloyatlaridan arkeologik ashyolar, shuningdek Aydın va Kütahya viloyatlaridan etnografik buyumlarni muzeyga toʻpladi.

1935‑yilda muzey Kusura, Sandıklı Tümulida arkeologik qazilma‑topilmalar bilan nom qozondi. Muzeyning ahamiyati yigʻilgan asarlar soni koʻp, ularning katta oʻlchamlari va noyob yoki guruh shaklida boʻlishi bilan yanada oshdi. Arxeolog Hasan Tahsin Uçankuş 1964‑yilda shaharga kelganda zamonaviy va ilmiy arxeologiya hamda muzeyshunoslik usullarini qoʻllashni boshladi. Natijada, arkeologik yoʻnalishga ega yangi muzeyga ehtiyoj tugʻildi va muzey 1971‑yilda hozirgi joyiga koʻchirildi, mintaqaviy muzey yoki Frigiya Muzeyi sifatida aralash turini yoʻqotdi.

Dastlabki yillarda yaqin mintaqada faqat Bursa va Konya bunday muzeylarga ega edi. Afyonkarahisar Muzeyining maqomi qoʻshni shaharlarida muzeylar ochilgandan soʻng mintaqaviydan viloyatga tushdi. Biroq, u hali ham mamlakatdagi eng katta muzeylardan biri boʻlib, xalqaro darajada ham diqqatga sazovorligini saqlab kelmoqda.

Muzey hozirda bir qavatli binoda joylashgan boʻlib, unda toʻqqizta bir-biriga ulanadigan koʻrgazma zallari, beshta ofis xonasi, kutubxona va konferensiya zalidan iborat. Bundan tashqari, panchta ombor, fotoqurash ustaxonasiga va laboratoriyaga podvalda joylashgan.

Eksponatlar

Muzey eksponatlari vaqt oraligʻi bronza davridan boshlab hozirgi kungacha taxminan 5000 yilni qamrab oladi. Asarlar xalqlik davri, bronza davri hamda Hititlar, Frigiyalar, Qadimgi Gretsiya va Vizantiya imperiyasi tsivilizatsiyalaridan boʻlib, mintaqadagi taxminan 40 tumul va 20 qadimiy shaharlardan qazilma‑topilmalar orqali yigʻilgan. Turli haykallar, arxitektura elementlari, katta gilam, stele, sarkofaglar hamda Seljuko‑osman davri gravkalar muzeyning katta hovlisida namoyish etiladi. Uning tanga toʻplami, yaxshi saqlangan Qadimgi Gretsiya xudolari haykallari va kesuvchi‑oʻldiruvchi asboblar muzeyning ahamiyatini oshiradi. Bino ichida arkeologik eksponatlar xronologik tartibda tashkil etilgan. Koʻp turdagi turk‑islomiy asarlarni muzey binosidagi joy yetishmasligi sababli namoyish etib boʻlmaydi.

Hozirda muzeyda jami 44 383 ta obʼekt mavjud, ular orasida 13 276 ta arxeologik, 4 484 ta etnografik, 26 252 ta tanga, 26 ta arxiv hujjati va 33 ta qoʻlyozma kitob bor.

Kirish

Muzey Afyonkarahisar shahrining markazida, Kurtuluş koʻchasi, 96‑uyda joylashgan. Mahalliy vaqt boʻyicha 8:30 dan 17:30 gacha ochiq, dushanbalarda yopiq.