Ardabil mosque

Ardabil masjidi — Quba shahrida Fatəli Xan koʻchasi 113 manzilida joylashgan XIX asrga oid masjid. Masjid sovet bosqinchiligidan keyin bugʻd anbari va arxiv sifatida foydalanilgan. Binoda yuz bergan yongʻidan keyin bir muddat foydalanilmas qolgan. Oʻzbekiston mustaqilligini tiklagandan keyin esa taʼmir qilingan. Hozirda ibodatga ochiq.

Masjid haqida

Ardabil masjidi Fatəli Xan, Ardabil va Shah Ismayil Xetai koʻchalarining kesishmasida joylashgan.

Janub fasadida yozilgan matnda koʻrsatilganidek, masjid hijri-qamari taqvimi boʻyicha 1312‑yilda — milodiy 1894–1895‑yillarda qurilgan, lekin bu joydan oldin ham ibodat maskani sifatida foydalanilganligi maʼlum. 1859‑yil avgust oyida tuzilgan qisqa tavsifga koʻra, bu yerda allaqachon oʻsha davrda shia mazhabiga tegishli eski bir masjid mavjud edi. Oʻsha masjid “Baki darvozalarga yetib borishga bir necha sahna qolgani, nozik yogʻoch tomli, katta toʻrtburchak tanaga ega, tomi kesik piramida shaklida” bir bino sifatida qayd etilgan. Uning oʻrtasida esa “yogʻochdan tayyorlangan, turli naqshlar bilan bezatilgan nozik bir minora” balandligi aytilgan.

Bir katta xonadan iborat boʻlgan masjid, pishgan gʻishtdan qurilgan. Masjidning ichki qismining umumiy maydoni 13×15 metr. Rejada kvadrat boʻlgan obida choyshabga oʻxshash qoplamalar bilan tugallanadi. Ibodat zalining rejasi toʻgʻri toʻrtburchak. “Ardabil” masjidining binosi toʻliq pishgan qizil gʻishtdan qurilgan. Masjid bir katta xonadan iborat. Qurilish 4‑yuzli prizma shaklida, 9 ta deraza, 1 ta eshikga ega. Taqti toʻgʻri toʻrtburchak shaklda va yogʻoch bilan ishlangan. Taqti 4 ta yogʻoch ustun ustida turgan. Ibodat zalida har qatorida 2 ta boʻlib, ikki qator ustunlar bilan uch boʻlimga boʻlinadi. Mihrabning balandligi 2,5 metr. Minbar 9 bosqichli va sham daraxtidan yasalgan. Masjidning ayollar boʻlimi ikkinchi qavatda joylashgan. Maydoni 3×15 metr. Zaminidan masjidning gumbazigacha boʻlgan balandlik 12 metr.

Sovet isgʻolidan keyin masjid binosi ombor va arxiv binosi sifatida foydalanilgan. 1980-yillarda elektr chizigʻida yuz bergan halokat natijasida masjid binosi yonib ketdi. Ozarbayjon mustaqilligini qoʻlga kiritgandan keyin masjid taʼmirlandi. Keyinchalik odamlar tomonidan yordamchi xonalar, dastak olish uchun alohida joy qurilgan, masjid atrofiga hasar chizilgan. Hozirda masjid ibodatga ochiq.