Batı Cephesi Karargahı Museum

Akşehir Batı Cephesi Karargâhı Muzeyi, Milliy Qurtuluş Urushida muhim oʻringa ega boʻlgan karargʻah binosidir.

Bino, 1904-1905 yillarda, Bostan Bey davrida, Shahar Hokimiyati Binosi sifatida quriladi. Ikki qavatli boʻlgan bino, tosh asosli, gʻisht va oddiy materiallardan iboratdir. Sakarya Maydon Urushining gʻalaba bilan yakunlanishidan keyin, dushmanining Afyon-Eskişehir chizigʻining sharqida joylashishi sababli, Alagöz qishlogʻidagi Batı Cephesi Karargâhı Akşehirga koʻchiriladi. 18 noyabr 1921‑yilda Akşehirga kelgan Karargâh, Shahar hokimiyati binosiga joylashadi. 24 avgust 1922‑yili Katta Hujuj uchun frontga harakatga chiqquncha bu binoda ishlanadi. Oʻtgan toʻqqiz yarim oylik muddatda, Katta Hujuj tayyorgarliklari shu yerdan boshqariladi, rejalar bu yerda tuziladi va qaror bu yerda qabul qilinadi. Bu vaqt ichida Mustafa Kemal bir necha marta Akşehirga kelib, ishlarni nazorat qiladi, tayyorgarliklarni yoʻnaltiradi. Keyinchalik bu bino, 1964‑yilda muzey qurish maqsadida Madaniyat va Turizm Vazirligiga topshirilgan. Katta taʼmir ishlaridan soʻng, 5 iyul 1966‑yilda “Atatürk va Etnografiya Muzeyi” sifatida ochilgan. 1981‑yilda amalga oshirilgan taʼmir va tartibga solishdan soʻng, asosiy funksiyasi tufayli hozirgi nomini oladi. 1988-1995 va 2001 yillarda restavratsiya va koʻrgazma‑tashkilot ishlar amalga oshirilgan boʻlib, hozirgi holatida 5 iyul 2001‑yilda yana ochilgan.

Binoning yer qavatining sharq va janubiy qismida joylashgan doʻkonlarning fasadlari yopib, bu yerga "Büyük Taarruz" tayyorgarliklari va "Büyük Taarruz"ni jonlantiruvchi, agrafito texnikasi bilan birer pano yaratilgan. Muzeyning yer qavatida Idari Boʻlim joylashgan. Yuqori qavat, Karargah davridan hozirgi kungacha asl materialida saqlanib qolgan, janubiy burchakdagi katta xona, Atatürkning ish va Büyük Taarruz qarori qabul qilingan xonadir. Bu xonaning gʻarbidagi xonalar esa, Batı Cephesi Karargâhı Komandanti İsmet Paşaning, sharqidagi xona esa Karargâh Kurmay Boshligʻi Asım Gündüzning ish xonalari hisoblanadi. İsmet Paşaning mum haykali ish stoli ustiga qoʻyilgan. Shimoliy burchakda joylashgan xonaning ichidagi vitrindalarda Atatürkga sovgʻa qilingan va oʻzi tomonidan ishlatilgan buyumlar hamda qurol-yonqoq namoyish etilmoqda.

Boshqa toʻrt xonada Karargâhda ishlagan subaylarning biografiyalari, Nutukdan iqtiboslar, plakatlar, fotosuratlar, xaritalar, hujjatlar va qurol-yonqoq namoyish etilmoqda. Oʻrtadagi zalning devoridagi panoda Atatürk va İsmet İnönüning Akşehirda olingan fotosuratlari, oʻrtadagi vitrinda Akşehirlik gazilarining medal va beratlari joylashgan. Zichdan chiqishdagi chap tomondagi xonada, Mustaqillik Urushida ishlatilgan deb hisoblangan otli va otli boʻlmagan qurol-yonqoq, Akşehir milliy vakili Hacı Bekir Sümerning biografiyasini tasvirlaydigan pano va unga sovgʻa qilingan milot mavjud. Bu xonaning simmetrik xonasi esa Karargâhda ishlagan subaylarning biografiyalari va Akşehirlik Mustaqillik Urushi shohidlaridan baʼzilarining künyalari koʻrsatilgan.