Juma masjidi (Buzovna)

Gulustan · CC BY-SA 3.0

Kamran Mammadov · CC BY-SA 4.0

Gulustan · CC BY-SA 3.0

Buzovna jome masjidi yoki Ali ibn Abu Tolib masjidi – Ozarbayjonning Boku shahri Xazar tumani Buzovna qishlogʻida joylashgan masjid va tarixiy-meʼmoriy yodgorlik.

Ozarbayjon Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2001-yil 2-avgustdagi 132-son qaroriga koʻra, masjid mahalliy ahamiyatga ega koʻchmas tarixiy va madaniy yodgorliklar roʻyxatiga kiritilgan.

Dastlabki yillar

Buzovna jome masjidi Buzovna qishlogʻida joylashgan. Uning qurilishi 1896-yilda boshlangan, biroq bino 1900-yilgacha ham qurilish ishlari tugallanmagan holda qolib ketgan. 1918-yilda qurilish qayta boshlangan, ammo oxiriga yetkazilmagan.

Ozarbayjonga sovet istilosidan soʻng, 1928-yilda Ozarbayjonda dinlarga qarshi rasmiy harakat boshlandi. Koʻplab masjidlar, cherkovlar va sinagogalar maʼrifiy va madaniy maqsadlarda foydalanish uchun klublar tasarrufiga oʼtkazildi. 1917-yilda Ozarbayjonda taxminan 3000 ta masjid mavjud boʻlgan boʻlsa, bu raqam 1927-yilga kelib 1700, 1928-yilda 1369, 1933-yilda esa atigi 17 tani tashkil qilgan. Shu davrda Buzovna jome masjidi ham oʻz faoliyatini toʻxtatgan va uning binosi omborxona hamda doʻkon sifatida ishlatilgan.

Mustaqillikdan keyin

Ozarbayjon mustaqilligini tiklagach, 2001-yil 2-avgustdagi Ozarbayjon Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 132-son qarori bilan masjid mahalliy ahamiyatga ega koʻchmas tarixiy va madaniy yodgorliklar roʻyxatiga kiritildi.

2007-yil fevral oyida masjidni restavratsiya qilish ishlari boshlandi. Taʼmirdan keyin masjid 2009-yil 19-dekabrda rasman qayta ochildi. 500 m2 (5,400 kv ft) maydonni egallagan masjid bilan birga yordamchi va maʼmuriy binolar, erkaklar va ayollar uchun tahorat olish joylari hamda minorasiz qurilmalar barpo etildi. Masjidning birinchi qavati erkaklar uchun, ikkinchi qavati esa ayollar namoz oʻqishi uchun moʻljallangan.

500 m2 (5,400 kv ft) maydonni egallagan masjid ohaktoshdan bunyod etilgan boʻlib, uning peshtoqi arab yozuvidagi tosh bitiklar bilan bezatilgan. Masjidning umumiy balandligi 28 metr, gumbazi esa 12 metrga etadi. Bir vaqtning oʻzida 500 nafar namozxon sigʻishi mumkin.

Hozirda masjidda roʻyxatdan oʻtgan diniy jamoa faoliyat yuritadi.

Qisqa ma’lumot

Turi
Masjid
Qurilgan
1896-yil
Me’moriy uslub
Shirvan-Absheron architectural school
Material
stone
Meros maqomi
cultural heritage monument in Azerbaijan

Faktlar Wikidata’dan olingan.

Yuklanmoqda...
Koordinatalar: 40.517200, 50.113400Google Maps'da ochish

Teglar

Yaqin joylar

Manbalar

Ushbu sahifadagi matn quyidagi maqoladan olingan: Juma masjidi (Buzovna) (uz.wikipedia.org), 19-dekabr, 2025 holatiga ko‘ra

Matn CC BY-SA 4.0 litsenziyasi ostida tarqatiladi.