Delago Hole

Delago-odú Duna–Ipoly Milliy Park hududida joylashgan Pilis togʻida, Oszolyon joylashgan bir gʻor boʻlib, turist yoʻriqnomasida ham koʻrsatilgan. Imponens kirish darvozi uzoqdan ham yaxshi koʻrinadi.

Tavsifi

Csobánka tashqi hududida, Margit-ligeten joylashgan. Oszolyning bir tosh devorida, Delago-tosh devorida joylashgan imponens, keng, oval, gʻarbga qaragan, tabiiy xususiyatli kirish darvozi uzoqdan ham yaxshi koʻrinadi. Yuqori triass oq rangli toʻldirilgan qalin qatlamli dachstein kalsiyli ohaktoshda ehtimol issiq suv taʼsiri bilan shakllangan besh metr uzunlikdagi tosh gʻori, uning ichida qatlamli toʻldirish yoʻq. Ohaktoshning yoriqlarida kalkit mavjud. Quruq gʻor yuqoriga kichik bir konusga torayib, baʼzan yirtqich qushlar uchraydi. Kirish darvozi yengil toshga chiqish bilan yetib boriladi.

1981-yilda gʻor birinchi marta Delago-odú deb atalgan. Gʻor adabiyotda Delago-odu (Kordos 1975), Delago odu (Kordos 1971) va Delagó-odú (Kraus 1997) nomlari bilan ham uchraydi.

Tadqiqot tarixi

1967-yilda nashr etilgan Pilis yoʻriqnoma kitobida, Oszoly Csobánkaga qaragan, janubiy tomonida, oʻrmon bilan oʻralgan ohaktosh togʻlari orasida bir qancha ahamiyatsiz boʻshliqlar mavjudligi aytilgan. 1969-yilgi Karszt va Gʻor tadqiqot maʼlumotnomalarida nashr etilgan maqolaga koʻra, 1969-avgustda Speleologiya Gʻor tadqiqot guruhi Kevélyekda tashkil etilgan lagerda Oszoly va Oszoly‑tomonidagi 8 kichik‑katta boʻshlikda aniq nuqtalarni belgilagan. Shu yili Kordos László rangli slayd tayyorlagan, unda gʻor koʻrsatilgan. 1970-yil 26-aprelda Assmann usulidagi aspiratsion psixrometr bilan Kordos László sirt va gʻorda iqlim oʻlchovlarini amalga oshirgan.

1970‑yilda Kordos László va Wehovszky Erzsébet yoʻqolgan nuqtalar, konchik kompas bilan oʻlchashgan, va shu yilda oʻlchov asosida Kordos László chizgan va asosiy reja xaritasini hamda uzunlik kesimi xaritasini, 1:100 masshtabda tayyorlangan. Oʻlchov boʻyicha 2,5 metr uzunlikda va 5 metr chuqurlikda. Spelologiya Gʻoralar Tadqiqot Guruhining 1970‑yilgi hisobotida gʻora haqida batafsil tavsif mavjud. Hisobotda oʻqilishi mumkinki, Delago‑odú yuqoriga kengayuvchi boʻshliq boʻlib, kichik konusga torayadi. Togʻ gʻorani muntazam ravishda katta yirtqich qush foydalanadi, uning patlari, axlatlari va kichik suyak izlari dalolat beradi. Gʻora kichik togʻchiqish bilan, jihozlarsiz koʻrish mumkin. U koʻp ishlatiladigan togʻchiqish yoʻllarida joylashmagan va nisbatan kam koʻrinadi. Hisobot ilovasiga 1970‑yilgi xaritalar kiritilgan.

1974‑yilda nashr etilgan «Pilis yoʻriqnoma» kitobida, Pilis togʻlari va Visegrádi‑togʻlari gʻoralari roʻyxatida (19–20‑bet) Pilis togʻlari va Visegrádi‑togʻlari gʻoralari orasida Oszoly gʻoralari mavjudligi aytilgan. Pilis togʻlari gʻoralarini tasvirlaydigan qismda Csobánka ustida koʻtarilgan Oszoly toshlari orasida yarim oʻn kichik gʻora borligi yozilgan. Bu kichik gʻoralarni Spelologiya Gʻoralar Tadqiqot Guruhining xaritalari tuzgan va muntazam ravishda oʻrganib chiqqan. Ushbu kichik gʻoralarning koʻpchiligi juda koʻrinarli emas, lekin ularni eslatish lozim, chunki sayyohlar, ayniqsa togʻchiqishchilar tomonidan muntazam tashrif buyuriladigan Oszoly tosh devorlarida, hamda ularning yaqinida baʼzilari ajoyib bivak qilish imkoniyatini taqdim etadi. Oszoly yirik tosh devori ostida, uzoqdan koʻrinadigan, oval teshik orqali, yuqoriga kengayuvchi, 5 m‑lik odúga kirish mumkin.

1975‑yil MKBT Hisobotida 1970‑yilgi gʻoya boʻyicha hisobotning gʻoraga oid qismi xaritalar bilan nashr etildi. Tadqiqotda, xususan, uzunligi 5 m, chuqurligi 5 m va gorizontal yoyilishi 2,5 m ekanligi koʻrsatilgan. Baʼzan toshqoʻriqchilar tashrif buyurishadi. Nashrda joylashuv chizigʻi bor, unda Csúcs‑hegy va Oszoly gʻoralarining geografik joylashuvi koʻrinadi. Chizmada Delago‑odu ning geografik joylashuvi ham koʻrsatilgan.

Bertalan Károly yozgan va 1976‑yilda yakunlangan qoʻlyozmada, Pilis togʻida, Kevély guruhida, Pomázda Delago‑odu joylashganligi aytilgan. Oszoly tushishi Delago devori ostida oval shakldagi boʻshliq ochiladi. Masofadan kirish kichik toshqoʻriq bilan yaqinlashish mumkin. 2,5 m uzunlikda va 5 m chuqurlikda, yuqoriga kengayuvchi boʻshliq kichik konusga torayadi. Qoʻlyozmaning gʻoraga oid qismi 2 adabiy asar asosida yozilgan.

1981‑yilgi Karszt va Gʻora 1–2‑xarfli sonida Delago‑oduning 4820/19 barografik raqami eʼlon qilingan. 1984‑yilda nashr etilgan “Magyarország gʻoralari” kitobining mamlakat boʻylab gʻora roʻyxatida Pilis togʻlari gʻoralari orasida Delago‑odu nomi bilan keltirilgan. Roʻyxatga bogʻliq ravishda Dunazug‑togʻlari gʻoralari geografik joylashuvini koʻrsatadigan 1:500 000 masshtabdagi xaritada gʻoraning geografik joylashuvi koʻrsatilgan. 1990‑yilda Kárpát József umumiy xarita chizgan, unda oszolyi toshqoʻriq‑maktabi gʻoralari geografik joylashuvi koʻrinadi. Ushbu xaritada Delago‑odu ning geografik joylashuvi ham koʻrsatilgan. 1991‑yilda chiqqan sayohat qoʻllanmasida 1974‑yildagi qoʻllanmada boʻlgan gʻora tavsifi va Oszoly gʻoralarining umumiy tavsifi takrorlangan.

Kárpát József tomonidan yozilgan 1991‑yilgi toʻplamda yoʻq. 1996‑yilgi gʻoralar kuni turistik qoʻllanmasida 1991‑yilda nashr etilgan yoʻriqnoma ichidagi gʻora tavsifi va Oszoly gʻoralarining umumiy tavsifi takrorlangan. 1997‑yil 6‑iyun Kárpát József 1990‑yilgi oszolyik umumiy xaritasi asosida Kraus Sándor joylashuv chizmasini chizgan, unda oszoly togʻ toʻplamlarining D‑qismidagi gʻoralar geografik joylashuvi tasvirlangan. Chizmada Delagó‑odúning geografik joylashuvi koʻrinadi. Kraus Sándor 1997‑yilgi hisobotida, 1997‑dan oldin ham Delagó‑odúning xaritasi mavjud boʻlganligi oʻqiladi. Hisobotga 1997‑yilgi joylashuv chizmasi kiritilgan. 2005‑yilda nashr etilgan “Magyar hegyisport és turista enciklopédia” nomli kitobda Oszoly oʻrmonida tasodifiy tosh toʻplamlari va kichik gʻora teshiklari bir-birini almashtirayotgani zikr etilgan.