Denizli City Museum

Denizli Kent Muzeyi, Turkiyaning Denizli viloyatida, shahar tarixdan oldingi davrlardan hozirgi kungacha boʻlgan madaniy, ijtimoiy va iqtisodiy merosini namoyish etuvchi bir shahar muzeyidir. 13 mart 2024 sanasida tashrifga ochilgan muzey, Erken Cumhuriyet Dönemi arxitekturasining muhim namunalari boʻlgan eski Şehit Yusuf Batur Endüstri Meslek Lisesi ning tarixiy tosh ustaxonasi binolarining restavratsiyasi bilan yaratilgan.

Tarixi

Muze binosi sifatida foydalanilgan binolar, 1940‑yillarda qurilgan va uzoq yillar davomida Denizliʼda kasbiy taʼlim markazi boʻlgan Sanat Okulu (keyingi nomi Yusuf Batur Endüstri Meslek Lisesi) ga mezbonlik qilgan. Maktabning asosiy binosi buzilgandan keyin tashlab qoʻyilgan tosh ustaxonalar ham buzilishi muhokama qilingan, ammo mahalliy kasb uyushmalari va fuqarolik jamiyatlari tashabbuslari bilan bu binolar “saqlanishi kerak boʻlgan madaniy meros” sifatida roʻyxatga olingan.

2021 yilda Madaniyat va Turizm Vazirligi bilan Denizli Katta Shahar Hokimiyati oʻrtasida imzolangan protokol doirasida binolar muzey kompleksi sifatida restavratsiya qilinishi jarayoni boshlangan. Restavratsiya ishlari natijasida, binoning asl arxitektura tuzilishi saqlanib, zamonaviy namoyish maydoni yaratilgan.

Arxitektura tuzilishi

Bino, nemis arxitektor Paul Bonatzning shogirdi va asistanti boʻlgan arxitektor Selçuk Milar tomonidan loyihalashtirilgan. Ikkinchi Milliy Arxitektura Harakati va Modernizm taʼsirlarini oʻzida mujassam etgan binolar; soddalik, funksionallik va kubik shakllarga ega. Mahalliy traverten toshlaridan foydalanilgan binolar, keng derazalar va baland shiftli ustaxonalar bilan davrning sanoat arxitektura tushunchasini aks ettiradi. Muzey, taxminan 2 500 kvadrat metr yopiq maydonni egallaydi.

Kollektsiya va namoyish

Muze konseptsiyasi toʻqqizta asosiy zal va tematik koridorlardan iborat. Namoyishda interaktiv panellar, animatsiyalar va raqamli izohlar joylashtirilgan.

Arkeologiya va Shahar Tarixi: Denizli hududidagi joylashuvlarning Neolit davridan boshlab rivojlanishi koʻrib chiqiladi. Kocabaşda topilgan va 1,2 million yil avvalga taʼriflangan Homo erectus (Denizli Insoni) fosilining replika bu boʻlimning eng muhim qismlaridan biridir.

Toʻqimachilik va Tekstil: Qadimgi davrdan hozirgi kungacha hududning eng muhim daromad manbai boʻlgan toʻqimachilik anʼanalari; Buldan, Babadağ va Kızılcabölük toʻqimalari orqali aytiladi. Tarixiy toʻqimachilik tezgahlari va tekstil asboblari namoyish etilmoqda.

Milliy Kurash: Denizliyning Turk Qurtulish Urush davridagi roli, Müftü Ahmet Hulusi Efendiyning qarshilik chaqirigʻi va mahalliy qahramonlarning hikoyalari bu zaldagi koʻrinadi.

Madaniyat va Sanʼat: UNESCO tomonidan "Yashayotgan Inson Xazinesi" tanlangan Hayri Dev, xalq musiqasi sanʼatkorlari Özay Gönlüm va Talip Özkan kabi shahar ramzi boʻlgan shaxslar uchun ajratilgan boʻlimlar mavjud. Shuningdek mashhur rassom İbrahim Çallıning asarlari va hayoti haqida maxsus zal ham bor.

Ustaxona va Savdo: Shahardagi anʼanaviy bozor madaniyati, temirchilik, pichoqchilik va charmchilik kabi ustaxonalar jonlantirishlar bilan taqdim etiladi.