Fenerbahçe Museum

Fenerbahçe muzeyi, Fenerbahçe Sport Klubı tomonidan ochilgan sport muzeyi. Klubning tarixi davomida yutgan kubok, medal, shild va plakatlarning 480 tasi bu muzeyda namoyish etiladi.

Fenerbahçe Sport Klubı, toʻliq 35 sohada 118 yillik yutuqlarga boy ishlarida juda qimmatli mukofotlar va kuboklarga ega boʻlgan. Fenerbahçe birinchi kubokini 5 Haziran 1910‑yilda Istanbulning mashhur Rum jamoasi Stragglersʼni 3‑1 magʻlub etib qoʻlga kiritdi. Kumush ishlangan bir kubok bilan boshlangan bu birinchi mukofot bilan Fenerbahçe muzeyining asoslari ham qoʻyildi.

Fenerbahçe Burnuʼdagi ijtimoiy obyektlarning ochilishidan keyin uzoq yillar davomida yutgan kubok, shild va sharaflar oʻsha vitrinalarda namoyish etildi. Yangi Fenerbahçe muzeyining ochilishi, Fenerbahçe Sport Klubı Muzey Tarix va Arxiv Qoʻmitasi Raisi Sertaç Kayserilioğlu rahbarligida taxminan bir yil davom etgan intensiv ishlar natijasida, rasmiy ravishda 19 Oktyabr 2005‑yilda amalga oshirildi. Shu sanadan beri Fenerbahçe muzeyining boshqaruvini Fenerbahçe tarixchisi Alp Bacıoğlu olib bormoqda.

6 Mart 2018‑yildan boshlab Fenerbahçe Efsanesi Stadion va Muzey Turi nomi bilan stadionda turlar tashkil etila boshlandi. Boshqa bir muzey esa Turkiyaning birinchi va yagona basketbol muzeyi boʻlgan Fenerbahçe basketbol muzeyidir. Basketbol muzeyi Ülker Sport va Tadbir Zaliʼda joylashgan.

Tarixi

Fenerbahçe birinchi kubokini 5 Haziran 1910‑yilda Stragglersʼni 3‑1 magʻlub etib qoʻlga kiritdi. Kumush ishlangan bir kubok bilan boshlangan bu birinchi mukofot bilan Fenerbahçe muzeyining asoslari ham qoʻyildi.

1913 yili Altıyol ogʻzidagi lokalda kubok va haykallar soni 10 ga yetganda ularni koʻrsatish uchun kichik vitrin sotib olindi. 1914 yili Kuşdiliʼda ikki qavatli yogʻoch lokaldan oʻtildi va muzeyga tobora boy identitet berilib, ikkinchi qavatda bir xona ajratildi. Yutugʻlarni joylashtirish uchun yangi vitrinniylar tayyorlandi. 1932 yildagi yongʻinga qadar Kuşdili lokali ichida yutugʻlarga (kuboklarga) ajratilgan bu kichik xona ham bir muddatdan keyin yetarli emasligi, ehtiyojni qondirmasligi koʻrildi. Kubok, shilt va vazonlarning bir qismi boshqa xonalarga va pastki qavatdagi katta zalga joylashtirila boshlandi.

Fenerbahçeʼning kubok soni 1932 yil boshlarida 150 dan oshgan edi. Biroq klubning birinchi 25 yillik faoliyati va muvaffaqiyatining isboti boʻlgan koʻplab kubok, shilt va shunga oʻxshash yutugʻlar 1932 yil 5‑6 iyun oraligʻida kechgan yongʻin natijasida klub binosi bilan birga yoʻq boʻldi.

Ammo 1932 yildan keyin yutgan har qanday yutugʻning bugungi kungacha kelishi mumkin boʻldi. Fenerbahçe Burnuʼdagi ijtimoiy obyektlar ochilgandan keyin koʻp yillar davomida yutgan kubok, shilt va sharaflar u yerda joylashgan vitrinniylarida namoyish etildi. Yangi Fenerbahçe Muzeyining ochilishi, Fenerbahçe Sport Klubining Muzey Tarixi va Arxiv Qoʻmitasi Raisi Sertaç Kayserilioğlu rahbarligida taxminan bir yil davom etgan intensiv ishlar natijasida rasmiy ravishda 19 oktyabr 2005 yilda amalga oshirildi. Shu sanadan beri Fenerbahçe Muzeyining boshqaruvini Fenerbahçe tarixchisi Alp Bacıoğlu olib bormoqda.

6 mart 2018 sanasidan boshlab Fenerbahçe Efsanesi Stadion va Muzey Turi nomi bilan stadionda turlar tashkil etila boshlandi.

Boʻlimlar

Muzeyda 13 boʻlim mavjud:

Dunyo futbolining tugʻilishi bilan bogʻliq qisqacha hujjatlarni taqdim etuvchi boʻlim.

Fenerbahçeʼnin, 1907 yili Nurizade Ziya Bey raisligidagi uch asoschi aʼzosi tomonidan birinchi tashkil topish yigʻilishi oʻtkazilgan va mumyalari bilan jonlantirilgan xonada, davrining buyumlari bilan taqdim etilgan boʻlim.

Fenerbahçeʼnin, 1899 yildagi "Black Stockings FC" nomi ostida tashkil etish tashabbusi hamda hozirgi kungacha har bir davrda ishlatilgan forma, paypoq, futbol oyoq kiyimlari va boshqa kiyim turlari hamda temir toʻplar namoyish etilgan boʻlimlar.

Mustafa Kemal Atatürkʼning 3 May 1918 kuni klubni ziyorat qilgani va klub sharafiga daftarchasini imzolagan lahzasi (mumyalik holda) jonlantirilgan boʻlim.

Ishgʻol davrida Kurbağalıdereʼdagi lokaldan frontga qurol uzatish aniqasining mumyalar bilan jonlantirilgan boʻlim.

Ishgʻol yillarida, ishgʻol kuchlariga qarshi yutulgan va "Milliy Millatchi Qarshi Chiqish Harakati"ning birinchi ramzi boʻlgan General Harington Kubogʻi, ishgʻol armiyalari bilan oʻtkazilgan futbol oʻyinlarining asl fotosuratlari bilan namoyish etilgan maxsus boʻlim.

Fenerbahçeʼnin, yangi topilgan (1329/1913 va 1339/1923) birinchi ikki nizomnomalarining asl nusxalari bilan, Usmoniychaʼdan hozirgi turk tiliga tarjimalari namoyish etilgan maxsus boʻlim.

Tashkil topishdan boshlab klubimizning barcha boʻlimlaridagi yutuqlarini ifodalovchi kuboklar, medallar va maxsus medalionlar namoyish etilgan boʻlimlar.

Fenerbahçeʼnin tashkil topishidan boshlab topilgan hujjatlar, beratlar, eski aʼzo kartalari, eski litsenziyalar va eski musobaqalardan fotosuratlar tarixiy tartibda namoyish etilgan boʻlimlar.

Fenerbahçe bilan bogʻliq, klubning maxsus arxivida joy olgan va nomlari ostida yozilgan maxsus shaxslar tomonidan xayriya qilingan eski oʻyin chiptalari, eski klub lotereya chiptalari va boshqa vaqtinchalik materiallar taqdim etilgan boʻlimlar.

Union Club sahasidan Şükrü Saraçoğlu stadionigacha, stadionning bosqichlari fotosurat va maket bilan taqdim etilgan boʻlim.

Eski oʻyin va namoyishlardan filmlarning doimiy ravishda namoyish etiladigan “Kino xonasi”.

Klub tarixi bilan bogʻliq maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan kitoblar joylashgan, “Arxiv va Kutubxona boʻlimi” (Kompyuter tarmogʻi bilan statistik maʼlumotlarni taqdim etish uchun ishlar davom etmoqda.)

Futbol (98)

Super Liga (19): 1959, 1960-61, 1963-64, 1964-65, 1967-68, 1969-70, 1973-74, 1974-75, 1977-78, 1982-83, 1984-85, 1988-89, 1995-96, 2000-01, 2003-04, 2004-05, 2006-07, 2010-11, 2013-14

Turkiya Kubogi (7): 1967-68, 1973-74, 1978-79, 1982-83, 2011-12, 2012-13, 2022-23

Super Kubok (4): 2007, 2009, 2014, 2025

Prezident Kubogi (6): 1968, 1973, 1975, 1984, 1985, 1990

Bosh vazirlik Kubogi (8): 1944-45, 1945-46, 1949-50, 1972-73, 1979-80, 1988-89, 1992-93, 1997-98

Istanbul Liglari (16): 1911-12, 1913-14, 1914-15, 1920-21, 1922-23, 1929-30, 1932-33, 1934-35, 1935-36, 1936-37, 1943-44, 1946-47, 1947-48, 1952-53, 1956-57, 1958-59

General Harington Kubogi (1): 1923

Milliy Kume (6): 1936-37, 1939-40, 1942-43, 1944-45, 1945-46, 1949-50