Hacı Kayıb Mescidi

Hacı Qayıb masjidi — 1898‑yilda qurilgan va Içərişəhərdə joylashgan tarix‑arxitektura yodgorligi.

Masjid, Ozarbayjon Respublikasi Vazirlar Kabinetining 2 avgust 2001‑yilda bergan 132‑sonli qarori bilan mahalliy ahamiyatli koʻchmas tarix va madaniyat yodgorliklari roʻyxatiga kiritildi.

Sovet bosqinidan keyin masjiddagi ibodat toʻxtatildi. Hozirda turar‑joy sifatida foydalaniladi.

Tarixi

Hacı Qayıb masjidi 1898‑yilda Hacı Qayıbning buyurishi bilan Içərişəharda Mirzə Mənsur, 41‑manzilida qurilgan. Muhammad masjidi yaqinida joylashgan va binoning asosiy fasadi janub‑gʻarbga qarab turadi. Masjid klassik uslubda, bir qavatli va minori yoʻq. Fasadning janub‑sharq devorida Mirzə Mənsur koʻchasi tomon joylashgan portal devori ustida kitobcha mavjud edi.

Ozarbayjonda sovet bosqinidan keyin rasmiy ravishda 1928‑yildan din bilan kurash boshlandi. O yil dekabrda Ozarbayjon KP MK‑i koʻplab masjid, cherkov va sinagoglarni maʼrifiy maqsadlarda foydalanish uchun klublarning balansiga berdi. Agar 1917‑yilda Ozarbayjonda 3 000 masjid boʻlsa, 1927‑yilda bu raqam 1 700, 1933‑yilda esa 17 edi. 1935‑1937‑yillarda masjidning devor yozuvlari va ustidagi kitobchalar yoʻq qilindi. Darvoza va derazalar joyi oʻzgartirildi. 1976‑1978‑yillarda masjid binosi turar‑joyga aylantirildi va uning ichki hovlisining shakli ham oʻzgartirildi.

1986‑1988‑yillar davomida amalga oshirilgan taʼmirlash va tiklash ishlaridan soʻng fasadi hozirgi klassik koʻrinishga keltirildi.

Ozarbayjon mustaqilligini qayta tiklagandan soʻng masjid, Ozarbayjon Respublikasi Vazirlar Kabinetining 2 avgust 2001‑yilda bergan 132‑sonli qarori bilan mahalliy ahamiyatli koʻchmas tarix va madaniyat yodgorliklari roʻyxatiga kiritildi.

Hozirda turar‑joy sifatida foydalaniladi.