Keloğlan Cave

Keloğlan Mağarası, Denizliʼning Acıpayam tumaniga tegishli Dodurgalar qishlogʻining chegaralari ichida joylashgan bir gʻor. Gʻorning joylashgan nuqtasi, Denizli‑Antalya avtomagistrali boʻyicha 3 km masofada. Gʻorning oʻrtacha balandligi 5‑6 metr, sayohat maydoni 145 metr.

Keloğlan Mağarası, 1990‑yilgacha hech kimning eʼtiborini tortmagan, faqat chorvadorlar bilgan, hech qanday maqsadda ishlatilmagan bir joyda boʻlgan; Denizli Valikati va Dodurgalar Mahalliy hokimiyatining Maden Tetkik ve Arama Umumiy Boshqarmasiga bergan arizalari orqali MTA tomonidan tadqiqoti (MTA Amaliyot Loyihasi) oʻtkazilgan va turizmga ochilishiga qaror qilingan. Gʻor, tabiiy koʻrinishini saqlab qolgan. 2003‑yilda turizmga ochilgan gʻor va Turkiyada turizmga ochiq 31 gʻordaning biridandir.

Gʻor ichidagi havo nam va issiqdir. Ilmiy nashrlarda keng tarqalgan tarzda aytilganidek; karstik tuzilmadagi asosiy tosh va tuproqdan, ichida kireç boʻlgan suv tomchilari yillar davomida hosil qilgan stalaktit va stalagmitlar joylashgan gʻor muhitlari astma va bronxit kabi kasalliklarning davolashida ham qoʻllanilgan. Gʻorning koʻp yoriqli tuzilishi karstlanishga juda mos keladi. Jura‑kratas va kireç toshlari ichida rivojlangan gʻor, koʻplab tomchilardan iborat ustunlar bilan bir-biriga ulanib, koʻp sonli xonalar boʻlinib, kirish‑chiqishli bir tuzilishga ega. Ichida yoriqlar boʻylab rivojlangan tomchilar (stalaktit, stalagmit, ustun devor va qoplama tomchilar) zich joylashgan. Tomchi ustunlari bilan kichik xonalarga boʻlinib, bitta zaldan iborat va tor kirishli gʻor; nam va iliq havoga ega. 1998‑yilda oʻtkazilgan tekshiruvlarda, tashqi muhit harorati 32 santigrat daraja va mutlaq namlik 65 % boʻlganligi koʻrilgan.

Mağaraga kirilganda katta galereya bilan uchrashiladi. Galereya boʻylab mağarada ming yillar davomida hosil boʻlgan sarkitlardən, makarna deb ataladigan ingichka sarkitlar va dantel sarkitlargacha turli namunalarga ega. Shiftdan tomchilab tushgan suvlar yaratgan sarkit va dikitlarning birlashib hosil qilgan ustunlari hamda traverten shakllari mağaraga qoʻshimcha sirli atmosferani beradi. Bundan tashqari, shiftdagi keng yoriqlardan kelib chiqqan katta sarkitlarning dikitlar bilan va bir-biri bilan birlashishi natijasida, mağara ichida tabiiy devorlar bilan ajratilgan xonalar kabi boʻlimlar hosil boʻlgan.

Amalga oshirish loyihasi doirasida qurilgan sayohat yoʻllari yoritilgan. Mağaraning ichki qismi ham kameralar bilan nazorat qilinadi. Mağara, astma bemorlari tomonidan ham katta qiziqish uygʻotadi. Mağaraning kirish qismida kichik bir yarasa koloniyasi mavjud.