Kurşunlu Han

Rüstem Paşa Hanı, Istanbulning Beyoğlu tumanining Karaköy mahallasida joylashgan tarixiy bir handir.

Tarixi

Kurşunlu Han, Karaköy Perşembe Bozori, Kardeşim koʻchasiʼda joylashgan. 1544‑1550 yillari oraligʻida qurilgan. Rüstem Paşa Kervansarayi deb ham ataladigan bu han, oʻsha davrda eski Galata devorlarining Xaliqqa ochilgan Balıkpazarı va Yağkapanı darvozalari ichida, Galata Bedesteniʼning sharqida joylashgan.

Tadqiqotchilar Rüstem Paşa tomonidan vakolat berilgan koʻplab binolar Mimar Sinan tomonidan qurilgan boʻlishi sababli, Kurşunlu Hanʼning ham Saint Michel cherkovidan Mimar Sinan tomonidan oʻzgartirilganini oʻylashadi.

Petrus Gyllius 1544 yili Istanbulga kelganida, Kurşunlu Han joyida 13‑asrga taalluqli Saint Michel cherkovi borligini va 1550 yildagi ikkinchi kelishi paytida bu binoning oʻrnida Rüstem Paşa Hanı nomi bilan bir binoning mavjudligini aytadi. 1896‑1909 yillar oraligʻidagi arxiv hujjatlariga koʻra, 20‑asrda Kurşunlu Han gʻayrimusulmon bosuvchi matbaa egalari uchun ish joyi sifatida xizmat qilgan. Qurilgan vaqtidan hozirgi kungacha tez-tez kimligini oʻzgartirgan Kurşunlu Han hozirda temirchilik ustalarining ish joylari, sanʼat ustaxonasi va galereya kabi turli sohalarni birlashtiradi.

Arxitektura xususiyatlari

Kurşunlu Han, shaharga savdo uchun kelganlarning qolgan kervansaroy usulidagi ikki qavatli han tuzilmasidir. Binoning kirishida erta Bizans davriga oid, korint uslubidagi ustun boshligi mavjud. Uning ustidagi akant listlari bezaklaridan 5‑asrga taalluqli boshliq oʻyilgan boʻlib, hozirda ham faol ravishda foydalanilmoqda.

Kurşunlu Hanʼning klassik uslubda ingichka va uzun hovlisi 8,25 m x 47 m oʻlchamda. Hanʼning birinchi qavatida 27 xona bilan 2 eyvan, ikkinchi qavatida esa 30 xona mavjud. Birinchi va ikkinchi qavatning kamar va revaklari orasidagi qurilish texnikasidagi farqlardan har ikki qavatning turli davrlarda qurilganligi taxmin qilinadi.