Shamkir Fortress

Shamkir qalasi — Ozarbayjonning Shamkir rayonida tarixiy qalʼa.

Tarixi

V asrdan ilmga maʼlum boʻlgan Shamkirning hali arablar kelmaguncha boʻlgan davrda bir xazar shahri boʻlganligi taxmin qilinadi. Arablar davrida, 737‑yilda bu shaharda xazarlar joylashtirilgan. Bu xazarlar arablarning Volqaya yurishida asir olingan. 757‑yilda sabirlar Shamkir shahrini vayron qilgan. 854‑yilda Abbasi Xalifasining turk ittifoqchisi Buğa əl‑Kəbir (Böyük Buğa) tomonidan yana Shamkirning asosi qoʻyilgan, xazarlar bu yerda mahalliylashtirilgan.

"Kartlis tsxovreba"ga ("Gurji salnomalari") koʻra, Buğa əl‑Kəbir xazar tayfasining aʼzosi, "Kitab əl‑əvraq"da esa Buğa uchun umumiy "turk" nomi ishlatilgan. Buğaning xazar soydoʻstlariga nisbatan ijobiy munosabati 851‑yilda uning Xazar xaqonligi hududini zabt etganidan keyin paydo boʻlgan. 300 musulmon xazar oilasi Xazar xaqonligini tark etgan va Buğa əl‑Kəbir Ozarbayjonda mahalliylashishlari uchun ularga yordam bergan. Bu mahalliylashish hodisasi haqida maʼlumot ham "Kitab əl‑buldan" asarida, ham "Kartlis tsxovreba"da ("Gurji salnomalari") qayd etilgan. Buğa əl‑Kəbir 300 xazar oilasi uchun "Şamkur" (Samkur) deb nomlangan va Kŭr daryosi boʻylab joylashgan shahar qurilgan. Ammo Buğaning qilganlari Abbasi rahbariyatining yoqishiga sabab boʻlib, u, Ermeni va tarixiy Ozarbayjon hukmdori lavozimidan boʻshatilgan.