Qızılhacılı masjidi

Qızılhacılı masjidi ilgari masjid boʻlgan, tarixiy meʼmoriy yodgorlik sifatida tan olingan. Ozarbayjonning Ganja shahrida joylashgan.

1877-yilda qurilgan ushbu sobiq masjid 2001-yil 2-avgustdagi Ozarbayjon Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 132-sonli qarori bilan mahalliy ahamiyatga ega koʻchmas tarixiy va madaniy yodgorliklar roʻyxatiga kiritilgan.

Tarixi

Qızılhacılı masjidi 1877-yilda Ganja shahrining Qızılhacılı mahallasida mahalliy aholi mablagʻlari hisobiga qurilgan. Shahar aholisining aytishicha, masjidni „Shabanlı masjidi“ deb ham atashadi. Ushbu nom mahalladagi qabila yoki qabila boshligʻining ismi bilan bogʻliq degan taxminlar mavjud. Bundan tashqari, masjid nomi uni qurgan yoki qurilishiga boshlangʻich tashabbus koʻrsatgan shaxs bilan bogʻliq boʻlishi ham mumkin.

1928-yil dekabr oyida Ozarbayjon Kommunistik Partiyasi Markaziy Qoʻmitasi koʻplab masjidlar, cherkovlar va sinagogalarni taʼlim maqsadlarida klublarga topshirgan. 1917-yilda Ozarbayjonda 3000 ta masjid boʻlgan boʻlsa, 1927-yilda bu son 1700 taga, 1928-yilda 1369 taga, 1933-yilda esa atigi 17 tani tashkil qilgan. Shu davrda Qızılhacılı masjidi ham faoliyatini toʻxtatgan. Vaqt oʻtishi bilan binoda ateizm klubi va omborxona joylashgan.

Ozarbayjon mustaqilligini qayta tiklagach, masjid 2001-yil 2-avgustdagi Ozarbayjon Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 132-sonli qarori bilan mahalliy ahamiyatga ega koʻchmas tarixiy va madaniy yodgorliklar roʻyxatiga kiritilgan.

Maʼlum muddat davomida binoda bolalar stomatologiya klinikasi faoliyat yuritgan. Hozirda esa bino Ganja shahar 22-sonli kutubxona hisoblanadi.

Meʼmorchiligi

Masjid Ganjaga xos boʻlgan qizil gʻishtdan qurilgan. Binoning ustki qismi gumbaz bilan qoplangan boʻlib, gumbazning temir qoplamasi uchburchak shaklida yasalgan hamda ustiga koʻza va oy oʻrnatilgan. Eshikdan kirilgach, kichik bir koridor orqali toʻrtburchak shakldagi ibodat zaliga boriladi. Masjidning ichki qismi devorlari gips bilan qoplangan. Ichkarida yozuvlar mavjud emas, masjidning mehrobi ham yoʻq. Taxmin qilinishicha, mehrob binoda ateizm klubi faoliyat yuritgan davrda buzilgan.