Stratonicea

Stratonicea – (yunoncha: Στρατoνικεια, yoki Στρατονίκεια) ham Stratoniceia va Stratonikeia deb transliteratsiya qilinadi, avvalgi Indi, va keyinchalik bir muddat Hadrianapolis – Lidiya, Anatoliya hududidagi Kaikos daryosi vodiyida, Germe va Acrasus orasida joylashgan qadimiy shahar; uning joylashuvi hozirda Turkiyaning Egey mintaqasida, Manisa viloyati, Kırkağaç tumani, Siledik qishlogʻi yaqinida.

Tavsifi

Shahar asos solinishi hellenistik davrga toʻgʻri keladi, ehtimol eski joylashuv Indi shahrining ustida. Lidiya hududidagi Stratonicea joyi oldin Lidiya qishlogʻi Indi sifatida maʼlum boʻlgan, miloddan avvalgi 6‑inchi va 4‑inchi asrlarga oid qatlamlarga ega boʻlgan kichik qishloq sifatida prehellenistik davrni aks ettiradi. Mintaqadagi arxeologik tadqiqotlar shuni koʻrsatadiki, bunday qishloq joylari odatda oddiy kulolchilik, uy-joy tuzilmalari va qishloq xoʻjaligi asboblari bilan ajralib turadi, bu esa shahar savdosidan koʻra dehqonchilik va chorvachilikka asoslangan mahalliy iqtisodiyotga ishora qiladi.

546 mil. avv. da Ahamenidlar tomonidan Lidiya bosib olingandan soʻng, Indi kabi qishloqlar fors satrapligi boshqaruvida, Sparda viloyatiga qoʻshilib, soliq va harbiy xizmat majburiyatlariga boʻlinishdi, ammo qishloq hududlari Lidiya madaniyati davomiyligini saqlab qoldi. Shimoliy Lidiya joylarida cheklangan qazilmalar bu davrga oid kam miqdordagi material qoldiqlarni, jumladan kulrang kulolchilik buyumlari va terrakotta figurakalarni koʻrsatadi, bu esa satraplik iqtisodiyotidagi chekka rolini taʼkidlaydi. Stratonicea va yuqori Kaikos vodiyining qoʻshni tekisligida yashovchilar dastlab Indi (yunoncha: Ινδί) nomini olib yurishgan. Bu maʼlumotni Trajan va Hadrian davriga oid tangalardan olamiz.

Stratonicea nomi shubhasiz Eumenes II tomonidan xotinasi Stratonice sharafiga berilgan va bu voqea sodir boʻlgandan keyin, mil. avv. 186 atrofida, Eumenes shohi nomidan Cistophoralar shu yerda tayyorlangan. Bir manba Eumenes II ni shahar asoschisi deb ataydi, u shaharni xotini Stratonice nomi bilan nomlagan. Biroq, bir necha Seleuk liderlarining ham "Stratonice" nomli xotinlari boʻlganligi sababli, haqiqiy asoschi kimligi bahsli.

Qadimda Stratonicea oʻz tangalarini miloddan avvalgi ikkinchi asr oxiridan Gallienus davrigacha, milodiy 3-asr oʻrtalarigacha noaniq tarzda chiqarib kelgan. Mil. avv. 130 yilda Thyatira shaharni qoʻshib olgan, shahar endi faqat qishloq boʻlib qolgan. Stratonicea Trajan davrida ahamiyatini qayta tiklagan. Imperator Hadrian oʻz ismi bilan shaharni Hadrianopolis deb nomlagan. Sayyohlik topilmalarining baʼzilari Manisa shahridagi muzeyda saqlanadi.

Bishoplik

Lidiya hududidagi qadimiy Stratonicea bishopligi Katolik cherkovining titulli sede roʻyxatiga kiritilgan. Ushbu sede yagona titulli biskopi Alphonse Bermyn boʻlib, u 1901 yil 15 aprelda tayinlangan va 1915 yil 16 fevralda vafot etgan.

Maʼlum biskoplar

Eutherius of Stratonicea, Efes konsili imzolagan.

Alphonse Bermyn, (15 Apr 1901 tayinlangan - 16 Feb 1915)