Susay masjidi

Susay Mosque (ozarbayjoncha: Susay məscidi) – sobiq masjid, Ozarbayjonning Quba tumanidagi Susay qishlogʻida joylashgan tarixiy meʼmoriy yodgorlik.

Sobiq masjid 2001-yil 2-avgustda Ozarbayjon Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 132-sonli qaroriga koʻra mahalliy ahamiyatga molik muhim tarixiy-madaniy yodgorliklar roʻyxatiga kiritilgan.

Tarixi

Susay masjidining qurilgan sanasi borasida turli fikrlar mavjud, uning XIV asrda yoki XIX asrda barpo etilgani aytiladi. Ozarbayjon mustaqilligini qayta qoʻlga kiritgach, 2001-yilda qayd etilgan manbalarda masjidning qurilish sanasi 1854-yil deb koʻrsatilgan. Biroq qishloq aholisining aytishicha, masjid XIV asrda bunyod etilgan. Ular bu maʼlumotni masjid eshigidagi yozuvga asoslangan holda keltirishgan. Samandan yasalgan darvoza ustida ustaning ismi va hijriy 721-yil sanasi qayd etilgan. Shuningdek, qishloq aholisi masjidning qadimiy eshiklaridan biri Ozarbayjonga kelgan inglizlar tomonidan Londonga olib ketilgani va hozirda Fransiyadagi muzeylardan birida saqlanayotganini ham iddao qiladilar. Masjid qurilishida daryo toshlari va bino yaqinidagi Bogʻcha darasi hududidan olingan gʻishtlardan foydalanilgan. Masjid ichidagi qadimiy belgilar oʻyilgan katta ustunlar ham samandan yasalgan. Binoning ayvonidagi tosh plitalarda arab yozuvlari mavjud.

Sovet bosqini 1928-yilda rasmiy ravishda diniy tashkilotlarga qarshi harakatning boshlanishiga olib keldi. Oʻsha yilning dekabr oyida Ozarbayjon Kommunistik partiyasi Markaziy Qoʻmitasi koʻplab masjidlar, cherkovlar va sinagogalarni maʼrifiy faoliyat uchun klublar hisobiga oʻtkazdi. Agar 1917-yilda Ozarbayjonda 3000 ta masjid boʻlgan boʻlsa, 1927-yilda bu son 1700 ta, 1933-yilga kelib esa atigi 17 tani tashkil qilgan. Bosqin ortidan masjidlar yopilib, ombor sifatida foydalanila boshlangan.

Ozarbayjon mustaqilligini tiklagach, masjid 2001-yil 2-avgustdagi Vazirlar Mahkamasining 132-son qaroriga binoan mamlakatning muhim koʻchmas tarixiy-madaniy yodgorliklari roʻyxatiga kiritildi.

Diniy tashkilotlar bilan ishlash boʻyicha davlat qoʻmitasida roʻyxatga olingan Susay qishlogʻi masjidi hozirda diniy muassasa sifatida faoliyat yuritmoqda.