Atatürk Museum Mansion

Atatürk Museum Mansion (Turkish: Atatürk Müze Köşkü) Ankara, Türkiyədə yerləşən tarixi ev muzeyidir. O, Respublikanın ilk illərində, 1921‑1932-ci illər arasında Prezident Mustafa Kemal Atatürk‑un yaşayış yeri olmuşdur. Muzey Çankaya küçəsində, Çankaya kampusunda yerləşir. O, Çankaya Köşkünün yanındadır.

Tarixçə

Köşk 19‑cu əsrdə bağ evi kimi tikilmişdir. 1921‑ci ildə iki Ankara vətəndaşı, Bulgurluzade Mehmet və Rıfat Bey tərəfindən alınmışdır. Ankara bələdiyyəsi evi Mustafa Kemal Atatürk (1881–1938) üçün prezident rezidensiyasına çevirmişdir. 30 may 1921‑ci ildə Atatürk‑a təqdim edilmiş, o, 27 dekabr 1919‑da Ankaraya gəlməsi ilə Türk İstiqlal Müharibəsini başlatmaq üçün Kənd Təsərrüfatı Məktəbində və Ankara Dəmiryolu Stansiyasının ustad evində qalmalı idi. Köşk, Türk İstiqlal Müharibəsi və Respublikanın ilk illərində baş verən mühüm tarixi hadisələrə şahidlik edən Atatürk‑un rəsmi yaşayış yeri olmuşdur. Eyni zamanda Atatürk‑un islahatlarının planlaşdırıldığı məkan da olmuşdur. 1932‑ci ildə yeni rezidensiya, Çankaya Köşkü, yəni “Pembe Köşk” (Pink Mansion) onun yanına tikildikdə köşk istifadəsiz qalmışdır.

1950-ci ildə, malikə ictimaiyyətə muzey kimi açıldı. Çürüməməsi və sərgilənən əşyaların pozulmasının qarşısını almaq üçün, 2002-ci ildə başlayan və 2007-ci ilə qədər davam edən böyük təmir işləri həyata keçirildi. Bu səylər zamanı, saytın o dövrün təbii təsvirini əks etdirmək üçün muzeydən daha çox tarixi ev kimi istifadə edilməsinin daha uyğun olduğu qənaətinə gəlinmişdir. Atatürk Muzey Malikəsi daha sonra 19 aprel 2009-cu ildə ictimaiyyətə yenidən açıldı. Bu, Atatürkün həyatında ən uzun müddət qaldığı yaşayış yeri idi. O, həmçinin binanı Türk Ordusuna təhvil verdikdən sonra Ordu Köşkü (Türk: Ordu Köşkü) adı ilə də tanınırdı.

Memarlıq

Üzüm bağının kotteci meşə mənzərəsi içində kiçik bir bina idi. Düzbucaqlı planlı evin şimalda şəhərə baxan geniş bir terras vardı. Yerüstü mərtəbədəki əsas salon iki otaqla əhatə olunmuşdu və daşlı torpağın ortasında şəlaləli səkkizbucaqlı mərmər hovuz yerləşirdi. Yuxarı mərtəbə eyni planı təkrarlayır, əsas salon və iki otaqdan ibarət idi.

Atatürkün Latife Uşşaki (1898–1975) ilə 29 yanvar 1923 tarixində evlənməsindən sonra, ev ailə həyatı üçün kifayət etmədi. 1923-cü ildə memar Vedat Tek (1873–1942) genişlənmə layihəsi üçün təyin edildi. Tikinti işləri 1924-cü ildə tamamlandı. Yarım-səkkizbucaq formalı qülləli iki mərtəbəli əlavə tikildi. Əlavənin yerüstü mərtəbəsi mətbəx və yemək otağı kimi istifadə edildi. Yuxarı mərtəbə bir hamam, bir yataq otağı və Birinci Xanım üçün bir iş otağından ibarət idi. Orijinal binadakı əvvəlki yataq otağı kitabxana və iş otağına çevrildi. Şimal girişinin qarşısında bir külək qoruyucu tikildi. Yerüstü mərtəbədəki şimal-şərq otağı, səfiri qarşılama otağı kimi xidmət etmək üçün yarım-səkkizbucaq formalı əlavə ilə genişləndirildi. Baş salondakı şəlaləli hovuz giriş salonu üçün yer ayırmaq məqsədilə çıxarıldı. Şərq tərəfində mətbəx və çamaşırxan olan çoxmərtəbəli xidmət binası tikildi. Bu bina yaşayış məntiqi ilə xidmət pilləkənlə birləşdirildi.

Bina genişlənməsindən sonra yaranan tikinti statikası problemlərini həll etmək və rahatlıq şərtlərini artırmaq üçün 1926-cı ildə təmir işləri aparıldı. Bina mərkəzi istiliklə təchiz edildi. Atatürkün övladları üçün, xidmət binasının üst hissəsinə altı otaq və bir hamamdan ibarət bir mərtəbə əlavə edildi. 1930-cu ildə cənub-qərbdəki qüllə Atatürkün iş otağı kimi yenidən dizayn edildi.

Muzey

Külək qoruyucu və Giriş Salonu (Rüzgarlık ve Giriş Holü)

Giriş zalı küləkdən qoruyucu divarın arxasındadır. Giriş zalında üç qapı və yuxarı mərtəbəyə aparan pilləkən var. Sağ tərəfdə Yaşıl Salon, sol tərəfdə isə Səfiri Qəbul Zalı yerləşir. Mebeldə piano və altı nəfərlik oturma dəsti var. Divarlara Atatürkün müxtəlif dövrlərdə çəkilmiş iki rəsmi və üç fotoşəkili asılıb. Çubuqlu orta qapının qarşısında bilard kabineti yerləşir. Bu qapının üzərində gözəl xalçalar pərdə kimi asılıb.

Yaşıl Salon (Yeşil Salon)

O, əsas girişin sağ tərəfində yerləşir. 1924-cü ilə qədər səfir qəbul zalı və Atatürkün iş otağı kimi istifadə olunurdu. Təmirindən sonra qəbul zalı kimi istifadə edildi və əsasən yaşıl rəngi səbəbindən “Yaşıl Salon” adını aldı. Bu otaq bir çox müəllifin xatirələrində Birinci Xanımın çay dəvətləri ilə yadda qalır.

Yemək Zalı və Radio-Sigara Zalı (Yemek Salonu ve Radyo-Sigara Salonu)

Bu otaq əlavə binanın yerüstü mərtəbəsində yerləşir. Otağın qapısının qarşısında iki bucaqlı vitraj pəncərələrlə əhatə olunmuş, böyük, kərpicli bir şömine var. Divarlar aşağı hissələrdə turkuaz rəngli kərpiclərdən ibarət çərçivələrlə bəzədilmiş wainscot paneli ilə örtülüb. Divarın yuxarı hissəsi sadə şabalıd rəngdə boyanıb. Tavan geometrik ornamentlərlə bəzədilib. Otaqda böyük yemək masası, şkaflar və yan masalar yerləşir. Bundan əlavə, dörd nəfərlik səhər yeməyi masası və kart oyunu masası var. İki fonoqraf, böyük Çin vaza və böyük gümüş qazan da otağın tərkibindədir. Hüseyin Avni Lifij (1886–1927) adlı iki yağlı rəsm otağın iki qapısının üzərində asılıb. Möhtəşəm Yemək Otağı Atatürkün mühüm tədqiqat yeri kimi tanınırdı, çünki burada uzun müddətli naharlar keçirilir, ölkənin problemləri müzakirə və təhlil olunurdu. Yemək Otağından bir qapı ilə keçilən Radio-Sigara Otağı, səkkizbucaqlı qüllə strukturunun yerüstü mərtəbəsində yerləşir. Otaqda rezidansın ən qədim mebelləri, “Chesterfield suit”, yumşaq dəri divan dəsti və uyğun kreslolar var.

Ambassador Reception Room (Elçi Kabul Salonu)