Shusha Museum of History

Şuşa Tarix Muzeyi (Azərbaycan dili: Şuşa tarix muzeyi) Şuşa, Azərbaycan şəhərində yerləşən 8 muzeydən biri idi. O, 1969-cu ildə tikilmiş və 5.000-ə qədər eksponata sahib idi. Muzey Şuşanın 8 may 1992-ci ildə tutulmasından sonra bağlanmışdır.

Tarix

Şuşa Tarix Muzeyinin yaradılması ideyası 1967-ci ilə gedib çıxır. O vaxt Şuşa Rayon Partiya Komitəsinin birinci katibi vəzifəsində işləyən Arif Ağakişiyev, belə bir muzeyin yaradılması ideyasını Mədəniyyət Nazirliyinə təqdim etmiş və bu ideya müsbət qarşılanmışdır.

Eksponatların toplanması

Muzeyin yaradılması qərarı alındıqdan sonra, eyni zamanda, əhali arasında elan edilir və antikvarlar sakinlərdən könüllü şəkildə toplanır. Şuşa yaxınlığındakı "Ağziyastı kaha" mağarasının arxeoloqlar tərəfindən kəşf edilən və II minillik BC-yə aid eksponatları incələdikdən sonra, bəziləri yeni yaradılan muzeyə, digərləri isə Azərbaycan Tarix Muzeyinə təhvil verilmişdir.

Açılış mərasimi

Eksponatların toplanması ilə paralel olaraq Yuxarı Qövhər Ağa məscidində bərpa işləri aparılmış və muzeyin açılışı 1968-ci ilin iyun ayında Molla Pənah Vaqif yubileyi ilə əlaqədar Şuşada planlaşdırılan tədbirlər çərçivəsində həyata keçirilmişdir. Keçmiş Mədəniyyət naziri Zakir Bağırov, Azərbaycanın tanınmış mədəni və incəsənət xadimləri və rayon idarəsi açılışa qatılmışdır. 1981-ci ildə uzun fasilədən sonra Şuşa Tarix Muzeyi olaraq ziyarətçilərini qəbul etməyə başlamışdır.

Şöbələr

Mədəniyyət mərkəzində bərpa işləri Mədəniyyət Nazirliyinin muzey və sərgiləri təşkil edən incəsənət-istehsal emalatxanasının işçiləri tərəfindən həyata keçirilmişdir. Muzeydə 18-ci, 19-cu və 20-ci əsrlərlə bağlı üç şöbə yaradılmışdır.

Eksponatlar

Muzeydə Şuşa şəhərinin tarixini əks etdirən nadir fotoşəkillər, XIX və erkən XX əsrlərə aid sənədlər, sxemlər, modellər və XVIII‑XIX əsrlərdə Şuşada tikilmiş tarixi evlərin fotoşəkilləri nümayiş etdirilirdi. Burada şəhərdə doğulmuş və yaşamış tanınmış Azərbaycan intellektuaları, pedaqoqları, müğənniləri, musiqioloqları və yazıçıları haqqında maraqlı stendlər və eksponatlar vardı. Bəzək və tətbiqi incəsənət şöbəsində dəyərli incəsənət obyektləri, qablara, qab dəstlərinə, keramika məhsullarına, xalılara, xalçalara və Şuşa və ətraf kəndlərdə toxunmuş bədii tekstil nümunələrinə yer verilmişdi. M.P.Vaqifin yubileyinə aid toplanmış materiallar da muzeydə nümayiş etdirilirdi.

Muzeydə Qarabağ xanlığının yaradılması ilə bağlı anlara üstünlük verilir. 1981-ci ildə muzeyin eksponat fondunda 2792 eksponat saxlanılırdı. 1980-ci ildə 500 əlavə eksponat muzeyə əlavə edildi və 53 000 nəfərə xidmət göstərdi. Daha sonra, Mədəniyyət Nazirliyi tərəfindən ayrılan və əhali tərəfindən könüllü təqdim olunan eksponatların sayı 5 500‑ə yüksəldi. Bunların 3 500‑ü əsas fonda olan dəyərli eksponatlar, 2 000‑i isə köməkçi fonda idi. Muzey 1864-cü ildə Şuşada olan zaman Rusiya rəssamı Vasily Vereshchaginin rəsmlərini və Ağa Məhəmməd Şah Qacarın hücumu zamanı partlamamış 43 kq-lıq şarları nümayiş etdirdi.