University Faculty of Educational Sciences Toy Museum

Ankara Oyuncak Muzeyi, Türkiyənin ilk oyuncaq muzeyidir.

20 Aprel 1990‑da Ankara Universitetinin daxilində təhsil elmləri professoru Prof. Dr. Bekir Onur rəhbərliyində xidmətə girmişdir. Muzeyin məqsədi, Türkiyədəki sürətli dəyişiklik prosesində itki təhlükəsi altında olan oyuncaqları qorumaqdır. Ankara Oyuncak Muzeyi adı ilə, 18.10.2020 tarixində Türk Patent və Marka Qurumunun tərəfindən 2020/46510 qeydiyyat nömrəsi ilə marka olaraq qeydiyyata alınmışdır. Etnografiya Muzeyi İdarəçiliyi nəzarətində xidmət göstərir.

Başda ənənəvi Türk oyuncaqları olmaqla, 1840-ci il Alman istehsalı çoxsaylı xarici oyuncaqları da daxil edən muzey, sərgidəki 1200 parçayla ziyarətçilərini tarixi bir səyahətə çıxararaq oyun və oyuncaq mədəniyyətini qoruyub yaşatmağı hədəfləyir. Kolleksiyada yer alan parçalar, sənaye tarixi, mədəniyyət tarixi, təhsil tarixi və uşaqçılıq tarixi mövzularında aparılan tədqiqatlara dəstəkləyici xarakter daşıyır.

Kolleksiya

Ankara Universitetinin Tandoğan Yerleşkəsindəki muzey, qurulduğu 1990-ci ildən bu yana daxili və xaricdə istehsal edilmiş minlərlə oyuncağa ev sahibliyi edir. Muzey kolleksiyası akademik Prof. Dr. Bekir Onurun, Anadolu‑da oyun və oyuncaqlar üzərində apardığı tədqiqatların nəticəsində toplanan oyuncaqlardan ibarətdir. Muzey inventarına qeydiyyatda 5000‑ə yaxın oyuncaq mövcuddur. Bu oyuncaqlar başda ənənəvi oyuncaqlar olmaqla, 14 fərqli mövzuya yönəldilmişdir. Muzeydəki ən qədim oyuncaq qrupu 1870-ci ilə aid bir bazar yeri fiqur dəstidir. Kolleksiyanın önə çıxan xüsusiyyəti isə xüsusilə Türk oyuncaq sənayesi ilə bağlı önəmli markaların istehsallarına yer verilməsidir.

Ankara Oyuncaq Muzeyində oyuncaqlar dörd əsas qrupda toplanır:I. Ənənəvi Oyuncaq: Daha çox oyunla bağlı, yerli, mövsümi, əl işi oyuncaqlar: Uçurtma, sapan, çember, topaç, bez bebek, beşik, yürüteç, və s.

II. Fabrikasiyalı Oyuncaq: Sənaye məhsulu olan bu oyuncaqlar istehsal edildiyi materiala görə sinifləşdirilmişdir:

Taxta Oyuncaq: Müxtəlif avtomobillər, evlər, heyvanlar və s. İlk fabrikasiyalı taxta Türk oyuncağı (1938) nümunələri də bu qrupda yer alır.

Teneke Oyuncaq: Avtomobil, qatar, yük maşını, müxtəlif heyvanlar, mətbəx əşyaları, qurğuşun əsgərlər və s. Bu qrupda ən qədim (1933) Türk teneke oyuncaqlarının nümunələri mövcuddur.

Kağız Oyuncaq: Kartondan və kağızdan hazırlanmış müxtəlif oyuncaqlar.

Plastik Oyuncaq: Plastikten hazırlanmış müxtəlif köhnə və yeni oyuncaqlar.

Bebek və Yumşaq Oyuncaq: Kağız hamuru, porselen, plastik kimi müxtəlif materiallardan hazırlanmış bebeklər, pelüş heyvan modelləri. Bu qrupda Türk oyuncaq bebek sənayesinin ən qədim (1960) nümunələri sərgilənir.

III. Xarici Oyuncaq: Şəxsi ya da ticarət məqsədləri ilə başqa ölkələrdən gətirilmiş müxtəlif oyuncaqlar. Muzeyin ən qədim parçaları (1890) bu qrupda yer alır.

IV. Antik Oyuncaq: Ölkəmizin bir çox arxeologiya muzeyində sərgilənən antik oyuncaqların bəzilərinin nüsxələri.

Ankara Oyuncaq Muzeyi sərgiləri matterport texnikası ilə 26 Oktyabr 2023 tarixində rəqəmsal mühitə köçürülmüşdür.