Çorlulu Ali Paşa Medresesi

Чорлулу Әли паша медресесі — Стамбулдың Фатих ауданында, Баязыт маңында орналасқан тарихи медресе ғимараты. Ол Чорлулу Әли паша 1707–1709 жылдары салдырған, Чорлулу Әли паша мешіті де кіретін кешеннің бір бөлігі.

Салыну кезеңі

Мешіт, теке, медресе (дарул-хадис), кітапхана, қорым және мешрутадан тұратын кешен, дереккөздерде Ыргатпазары/Есірпазары/Мақасчылар, ал бүгінде Чаршыкапы деп аталатын жерде, ескі Симкешхане ғимаратының орнында 1707–1709 жылдары салынған. Оның құрылысшысы — II Мұстафаның күйеу баласы және III Ахмедтің садразамдарының бірі Чорлулу Әли паша. Чорлулу Әли паша 1670 жылы Чорлуда шаруа отбасында дүниеге келіп, 1706 жылы 3 мамырда садразам лауазымына тағайындалған. 1708 жылы жеті жылдан бері атастырылған қалыңдығы, II Мұстафаның қызы Эмине сұлтанмен үйленген.

Қалпына келтіру және пайдалану

Қай тарикатқа тиесілі екені анықталмаған теке XIX ғасырдың басынан бастап Стамбул текелерінің тізіміне енбей қалған және осы кезеңнен бастап негізгі қызметін жоғалтып, кешеннің медресесіне қосылған деп есептеледі. Кешен ғимараттарын 1960–1961 жылдары, ал шадырвандарды 1963 жылы Уақыфтар бас басқармасы жөндетті, медресе бөлімі біраз уақыт Арапкир мәдениет қоғамына берілді. Қазір мешіт-таухидхане мешіт, медресе мен теке хужралары туристік сувенир дүкендері, дәрісхана мен медресе аулаы кофехана, ал кітапхана имам мешрутасы ретінде пайдаланылады.

Жалпы орналасуы

Стамбулдың тығыз сауда аймағында орналасқан кешеннің жер учаскесі солтүстік-оңтүстік бағытында екіге бөлінген, батыс жағында өз ішінде біртұтас құрайтын мешіт пен теке, ал шығыс жағында медресе мен кітапхана орналасқан.

Медресе

Тіктөртбұрышты жоспарлы медресе аулаының оңтүстік-шығыс бұрышында дәрісхана, оның солтүстігінде кітапхана, ортасында шадырван, ал батыс шекарасында студенттер хужралары орналасқан. Медресе кірісінің үстіндегі 1120 (1708) жылғы тағлиқ жазуының өлең мәтіні ақын Дүррийге тиесілі. Мөлшері мен жобасы бойынша теке хужраларымен бірдей медресе хужралары сегіз саны. Сегіз қырлы призма пішінді дәрісхана жалпақ барабанды күмбезбен жабылып, батыс жағында үшкір аркалы кіреберіс аркадасымен және әр қырында тік ось бойынша орналасқан екі-екіден тереземен жабдықталған.

Бүгінде

Медресе Стамбулдың орталық аймағындағы Баязыт маңында, Жабық базарға жақын орналасқан. Оның аулаы бүгінде наргиле мен түрік кофесі ұсынатын кофеханалар ретінде жұмыс істеп, жергілікті тұрғындар мен туристер тарапынан жиі баратын орынға айналған.