Çorlulu Ali Paşa Mosque

Чорлулу Али паша мешіті — Стамбұл ілінің Фатих ауданына қарасты Молла Фенари маңында орналасқан ғибадат ғимараты.

Мешітті II Мұстафаның күйеу баласы, сол кездегі уәзір-і ағзам Чорлулу Али паша һижра бойынша 1119 жылы (григориан бойынша 1707–1708 жылы) салдырған. Салынған уақыты Сабит әфенді жазған құрылыс жазуында көрсетілген. Мешіт тек ғибадат орны ғана емес, сонымен бірге Чорлулу Али паша медресесі де кіретін кешеннің орталық ғимараты. Оның айналасында медресе, дәріс бөлмесі, текке, кітапхана, шәрәле және шадырван сияқты қосалқы құрылыстар бар. Кесілген күфеки тасынан салынған ғимарат бір күмбезді және бір мұнаралы. Мешіт 1766 жылғы Стамбұл жер сілкінісінде зардап шеккен, ал 1894 жылғы Стамбұл жер сілкінісінде одан да ауыр зақым алған. 1961–1965 жылдары Уақыфтар бас басқармасы оны жан-жақты қалпына келтірді.

Митилиниде өлім жазасына кесілген Чорлулу Али паша басы мешіттің қорымына жерленген, оның құлпытасы бүгінге дейін орнында тұр. Али пашаның өз атын иеленетін басқа мешіті — Бейоглу ауданында, Алтын мүйіс жағасында орналасқан Чорлулу Али паша мешіті.

Сәулеті

Оңтүстік-шығыс бұрышында медресе бөлмелерінен құралған көлемге жалғасатын мешіт-тәуһидхана шаршы жоспарлы намазханадан, бес аркалы соңғы жамағат орнынан және олардың шекарасында көтерілетін мұнарадан тұрады. Тіректері мен аркаларында ақ мәрмәр қолданылған соңғы жамағат орнында үшкір аркалы бес ойықтың ортасындағысына сәйкес келетін шаршы жоспарлы бөлік күмбезбен, екі жағындағы, екі арка ойығына сәйкес келетін төртбұрышты жоспарлы бөліктер айналы төбемен жабылған. Үшкір аркалар тірелетін бұрыштардағы шашақты бастиектер әртүрлі жобасымен назар аударады және Лале дәуірінен кейін Осман сәулетінде басымдық алатын барокко стилі әсерінің, бәлкім, алғашқы белгілерінің бірі болып табылады.