Çukur Han

Чукур хан — Анкараның Алтындаг ауданындағы Атпазары мекенінде орналасқан тарихи хан. Ол Анкара қамалының басты кіреберіс қақпасына жақын, Чэнгел ханның солтүстік-батысында орналасқан. Оның сол кездегі шейхүлислам Анкаравы Мехмет Емін Ефенди тарапынан Сулухан сияқты бірнеше өзге ғимаратпен бірге уақфқа берілгені белгілі. Салынған жылы 16-17 ғасырлар аралығына жатқызылатын Чукур хан 1791 және 1801 жылдары екі ірі жөндеуден өткен. 2000-жылдарға келгенде ұзақ уақыт пайдаланылмағандықтан да, айтарлықтай нығайту жұмыстарынан өтпегендіктен де Дүниежүзілік ескерткіштер қоры тарапынан «шұғыл құтқаруды қажет ететін» ғимараттар тізіміне енгізілген.

Тарихы

Салынған алғашқы ғасырда айналасындағы басқа сауда ғимараттарымен бірге Анкарадағы сауда орталықтарының біріне айналған Чукур хан соф (ангор жүнінен тоқылған мата) саудасының құлдырауымен бірге уақыт өте келе бұрынғы маңызы мен құндылығынан айырылды. Түрік Азаттық соғысы жылдары бір кезеңде әскери штаб ретінде пайдаланылып, Республика жарияланғаннан кейін түрме қызметін атқарды.

Түрме жабылғаннан кейін біраз уақыт қайтадан дүкендер орналасқан іскерлік орталық ретінде пайдаланылды; 1950 жылы болған өрт апатынан кейін шамамен 50 жыл бойы пайдаланусыз, қираған күйінде қалды. 2006 жылы қалпына келтіру шартымен Koç Holding Вакфтар бас басқармасынан жалға алып, 2007-2010 жылдар аралығында жаңарту жұмыстарын аяқтап, қонақ үй ретінде қызметке ашты.

Сәулеті

Негізінде екі қабатты етіп салынған Чукур ханға ғимараттың батыс жағындағы жердің еңіс болуын пайдаланып жертөле қосылуы арқылы ғимарат ішінара үш қабатты күйге келді. Ол классикалық осман сәулетінің іздерін сақтаған, тас іргетасқа кірпіш қалау арқылы тұрғызылған. Жоғарғы қабаттарда пайдаланылған ағаш тіректермен де эстетикалық сұлулыққа қол жеткізу көзделген.

Солтүстік жақтағы есік арқылы кіріп-шығуға болатын ханның ортасында төртбұрышты жоспарлы аула бар. Ғимараттың ішкі аулаға қараған жақтары бөлмелерге ашылатын аркадалармен (галереялармен) қоршалған. Құрылыс өткен жөндеулерден кейін жоғарғы қабаттың солтүстік қанатындағы және төменгі қабаттың солтүстік-оңтүстік және батыс қанаттарындағы аркадалар жабылған.