Kurşunlu Han

Kurşunlu Han; Анкараның Алтындағ ауданында, Анкара Қаласының маңында орналасқан тарихи хан. Кітапшасы болмаса да 1471 жылы, Фатих Сұлтан Мехмедтің бас везирлерінің бірі Рум Мехмед Паша тарапынан салынған деп есептеледі. Оңтүстігінде орналасқан Махмут Паша Бедестенімен бірдей сәулет ерекшеліктерін көрсеткендіктен, шамамен бірдей жылдары салынғаны туралы пікірлер бар. 1946 жылғы жөндеуде алынған, II. Мұрат кезеңіне тиесілі тиындар болса; ханның XV ғасырдың бірінші жартысында бар екенін дәлелдейтін сипатқа ие.

Анық көрініп тұрғандай, атын шатырында орнатылған қорғасын тақшалардан алған хан; салынған алғашқы ғасырында өте белсенді кезеңді өткеріп, Анкарада сауданың орталықтарының біріне айналған. Анкара шүберегінің жүнінен алынған мата түрі – соф, қаланың ең маңызды нарықтау өнімдерінің бірі болды. Әдетте соф саудасымен айналысатын саудагерлердің тауарларын сақтайтын және дүкен ашатын Куршунлу Хан, сол жылдары Анкаранң ең жоғары жалға алу бағаларына ие орын еді. Тұз Ханында дүкен жалға ақысы 1.800, Чеңгел Ханында 28.000 ақчеге тең болғанда; Куршунлу Хандағы дүкендер 41.500 ақчеден алынатын.

Тарихы

1881 жылы шыққан өрттен кейін тастан қалған және Республикасы құрылғанға дейін бос күйінде қалдырылған. 1921 жылы ашылған, Анкаранң және Республикаң алғашқы мұражайы болған Эти Мұражайының жинағы; сол кездегі орны – Аққале – сыйымдылығын жоғалтқан соң, сол кезеңнің мәдениет директоры Хамиз Зүбейр Кошай тарапынан пайдаланылмаған Куршунлу Хан мен Махмут Паша Бедестенінің жөнделіп, мұражайдың осында көшірілуі ұсынылған. 1938-1968 жылдары бедестен ғимаратымен бірге кең және кешенді реставрация жұмыстарына алынған, кезең-кезеңімен жөнделіп мұражай ретінде пайдалануға ашылған. Ханның жаңарту жобасын сәулетші Салим Ұлген жүргізген. Куршунлу Хан қазіргі уақытта Анадолу Мәдениет Мұражайының әкімшілік ғимараты ретінде пайдаланылуда.

Мимария

Kurşunlu Han; екі қабатты, тіктөртбұрыш жоспарлы, қаңғырлы құрылыс. Құрылысында негізінен қиыршық тас қолданылған; кіріс фасады және ауладағы ревактар, екі-үшті кірпіш аркалар және ёнү тасымен салынған. Кіріспемен бірге жалпы екі қабаттан тұратын ханның әр екі қабатында да аулаға қарап тұрған бөліктерде айналасы ревактармен қоршалған, батыс және оңтүстікте жеті, басқа екі жағында алты дөңгелек кірпіш аркалар бар. Шын мәнінде екі қабатты болып тұрған ханда; жердің еңістенуін пайдалана отырып, қой, қойма және арба қызметін атқару үшін L жоспарлы бір подвал қабаты қосылған.

Ханның солтүстік және оңтүстік беттерінде он бір, шығыс және батыс беттерінде тоғыз дүкен орналасқан. Кіріс айваны ішінде орналасқан, қарсылас 4 дүкенмен бірге; жер қабатында 28, бірінші қабатта 30 бөлме бар. Әр бөлмеде бір отын бар және бөлмелер ревакқа бір есік пен терезе арқылы ашылады. Сонымен қатар негізгі кірістің ішінде де қарсылас екі кішкентай дүкен орналасқан.

Kurşunlu Han, жөндеу жұмыстарында кейбір өзгерістерге ұшырады. Жер және бірінші қабаттағы ревактардың арасындағы бөліктер шынымен жабылған, орта ауладың батыс бөлігінің төменгі бөлігі сәл кеңейтіліп кішкентай қойма алаңы алынған. Кейбір бөлмелердің ара қабырғалары жойылып, өтіп өту жолдары ашылып, кеңірек кеңістік жасауға тырысуға алынған. Бүгінде, жер қабаттағы бөлмелерде қоймалар, асхана, тамақтану залы, шеберхана сияқты бөлімдер бар; үсті қабатта әкімшілік, мұрағат, конференция залы және кітапхана орналасқан.