Sports Museum, Dorog

1999 жылы құрылған Дорог спорт мұражайы Дорог қаласының спорт тарихына үңілуге мүмкіндік береді, ол алуан түрлі және қызықты экспозициясымен жиырма жылға жуық уақыт бойы келушілерді күтіп келеді. Ашылғаннан бері оның қомақты қоры үздіксіз толығып отыр.

Тарихы

Дорог спорт мұражайы 1999 жылдың 13 қарашасында дорог спорт қауымдастығының (бұрынғы атаулары: Дорог атлетика және футбол клубы, Дорог АК, Дорог Тарна, Дорог Кеншілер СК, Дорог СЕ, Будалакк консорциумы ФК Дорог, қазіргі атауы — Дорог ФК) құрылғанына 85 жыл толуына арналған мереке аясында есігін ашты. Сол кезде клуб құрылтайшыларының есімдері жазылған мәрмәр тақта да ашылды (шебер тас қашаушы Гонда Дьёрдь жасаған). Мұражай жобасын ойлап тапқан — Дорог қаласының әкімі әрі парламент депутаты доктор Титтманн Янош, сондай-ақ спорт тарихын зерттеуші, жазушы, дорогтық жанкүйер-патриот, бұрын дорогтық футбол резервінің ойыншысы, бас жанкүйер, кейін клуб басқармасының мүшесі болған Сабо Дьюла; ал оны құрушылар — спорт қауымдастығының басшылығы, қала басшылығы және Дорог жанкүйерлерінің достық шеңбері. Мұражай жасау жоспарлары 1998 жылдың жазында туындап, нақты іске асыру жұмысы 1999 жылдың тамызында Сабо Дьюла мен бас жанкүйер Балаж Михайдың басшылығымен басталды. Жұмысқа көптеген жанкүйер де қатысты. Көрмеленген заттар арқылы клубтың 1914 жылғы құрылуынан бүгінгі күнге дейінгі дорог спортының өте бай, алуан түрлі әрі өз алдына теңдесі жоқ бүкіл тарихынан хабардар боламыз.

Мұражай ғимараты

Экспозиция қауымдастықтың 1895 жылы салынған штаб-пәтерінде (Дорог, Кёзтаршашаг көшесі 3) орналасқан — ол бастапқыда жандармерияның орталық ғимараты болуы тиіс болған, кейін Дорог теміржол вокзалына тиесілі болды, ал ақыр соңында 1920-жылдары спорт қауымдастығына берілді — мұнда екі дүниежүзілік соғыс аралығында көрнекті олимпиада чемпионы, бірнеше рет венгр чемпионы болған жеңіл атлетика спортшысы, жаттықтырушы әрі спорт ұйымдастырушысы Шолмар Карой да отбасымен бірге тұрған.

Экспозициясы

Мұражай Дорогта бір кездері жұмыс істеген және қазіргі уақытта да белсенді бөлімдердің бәріне — жеңіл атлетика, үстел теннисі, күрес, дзюдо, кемпо-каратэ, велоспорт, гандбол, футбол, бокс, волейбол, кегль, теннис, туризм (альпинизм, суда есу және т.б.), гимнастика, жүзу — сондай-ақ Фекете Ласло есімімен танымал болған штанга көтеру спортына, спорттық ұшу мен парашют спортына, «Дорог Диофа ФК» футбол балабақшасына, сондай-ақ Дорог өңірлік мүгедектер спорт қауымдастығына (қылышпен ойнаушылар бастаған) және қалалық жаппай спортқа арналған естелік қойды. Ғимараттың бірінші қабатында бірнеше мың спорттық жәдігерді (фотосуреттер, жазбаша құжаттар, кубоктар, медальдар, туылар, газет мақалалары, матч билеттері, плакаттар, бейне- және аудиожазбалар) көруге болады. Ең көрнекті жәдігерлердің бірі — 1936 жылғы Берлин олимпиадасының алауы, оның жолы Дорог арқылы да өтті. Бұл жәдігер танымал дорогтық спортшылар отбасы — Прохашка отбасының меншігі, ол уақыт өте келе тек уақытша көрме аясында ғана мұражайға түседі. Сондай-ақ ерекше атап өтуге тұрарлығы — Дорог олимпиада чемпиондары қабырғасы (жобасын жасаған — Сабо Дьюла, дайындағандар — Сабо Дьюла, Балаж Михай, Балажне Лехотаи Марианн, Балаж Адриенн және Юхасне Краснаи Хелга, 2001 жылдың 20 тамызында, Мыңжылдық мерекесі аясында ашылған). Ол олимпиада ойындарына қатысқан барлық дорогтық спортшыларға, сондай-ақ олимпиада құрамасы мүшелеріне арналған естелік. Сирек жәдігерлер қатарын спорт қауымдастығының құрылғанына 75 жыл толуына орай Венгр халық республикасы Немет Миклош премьер-министрдің қолы қойылған құрмет грамотасы да толықтырады. Мұражайдың Оңтүстік Америкамен, негізінен Аргентинамен байланысы да маңызды. Аргентина футбол федерациясы (AFA) мен әлемге әйгілі аргентиналық «River Plate» клубы да мұражайға естелік грамота сыйға тартты, сондай-ақ құрама мен клуб командаларының туылары, стадион фотосуреттері, матч билеттері, белгілер көрме материалын одан әрі байыта түседі. Көптеген жәдігер жеке меншікте. Мұражай сонымен қатар спорт қауымдастығының кездесулеріне, семинарларына, достық жиналыстарына орын беріп отырады. Атап айтқанда, 2001 жылы осында «А» лицензиялы футбол бас жаттықтырушыларының біліктілік курсы мен емтиханы өтті.