Urbán-dombi Remete Cave

Urbán-dombi Remete-akna — Дунай-Ипой ұлттық паркіндегі Pilis тауларында, Pilisszentkereszt елді мекенінде орналасқан үңгірлердің бірі. Қуыс туристік нұсқаулықтарда да сипатталған.

Сипаттамасы

Pilisszentkereszt елді мекенінің шетінде, Urbán-domb төбесінің оңтүстік бөлігінде үңгірдің тік осьті кіреберісі орналасқан. Рұқсатсыз өтуге болатын үңгірді қарау үшін арқан-техникалық құралдарды қолдану қажет.

Әдебиетте үңгір сондай-ак Remete-luk (Kraus 1997) деген атпен де кездеседі. Үңгір әдебиетте алғаш рет 1997 жылы Urbán-dombi Remete-akna деп аталды.

Зерттеу тарихы

Turisták Lapja журналының 1937 жылғы санында Remetelyuk-тың Pilisszentkereszt елді мекенінің шекарасында, Két-bükkfa-nyereg асуының алдында, Urbán-domb төбесінің оңтүстік беткейінде орналасқаны жазылған. Үңгірді 1913 жылы Szücs Gyula сипаттаған. Schőnviszky László және оның серіктестері оны бірнеше рет іздеп, соңында көрсетілген жерге жақын жерден шыңырауға ұқсас кіші саңылау тапты, бірақ ол Szücs Gyula сипаттаған үңгірге толығымен ұқсамайды. Тар саңылау шамамен 6 м төмен түсіп, ұзындығы 6 м кіші қуысқа ашылады, ол батыс бағытта ұзындығы 4 м кіші қуыспен аяқталады. Үңгір Pilis тау блогына жататын дахштейн әктасында пайда болған.

1974 жылы жарияланған «Pilis útikalauz» атты кітапта Szopláki-ördöglyuk үңгірінен солтүстікке қарай, жасыл белгісі бар туристік жолдың шығыс жағында, ағаштар арасынан көрінетін әктас жартастарда екі кіші үңгір бар екені айтылады. 1981 жылғы MKBT есебінде Foton Үңгірзерттеу тобының Szopláki-ördöglyuk мен dobogókői автожолы арасында орналасқан төбеде 1981 жылы екі кіші қуысты ашқаны, олардың біреуінің ұзындығы 3 м, екіншісінің ұзындығы 12 м екені жазылған. 1991 жылы жарык көрген нұсқаулықта 1974 жылғы нұсқаулықтағы, Urbán-dombi Remete-akna-ға қатысты сілтеме қайталанған.

Troglonauta Үңгірзерттеу тобының 1993 жылғы есебінде Remete-lyuk (Urbán-dombi sziklaüreg) Két-bükkfa-nyereg асуының алдында, Urbán-domb төбесінің оңтүстік беткейінде екені айтылады. Асудан Pilisszentkereszt бағытына қарай жаяу жүру керек (Ézsiás György-дың айтуынша, автожол бойымен) бірінші S бұрылысына дейін, содан кейін мұнда жол белгісінен оң жаққа қарай шамамен 150 м жерде, шағын қосалқы таудың жартасты конусында орналасқан. Кіші қуыстың кіреберісі шыңырауға ұқсас (?). Үңгірдің ұзындығы 2 м, биіктігі (?) 1,8 м. Басқа сипаттамаға сәйкес (1981), осы аймақта Foton Үңгірзерттеу тобының мүшелері екі (біреуі 3 м, екіншісі 12 м) қуыс тапқан. Сипатталған жерде Kárpát József Remete-lyuk деп аталатын, ұзындығы шамамен 3 м қуысты өлшеді. Ézsiás György мен оның серіктестері де оны біледі, себебі олар онда болған. Оған асудан оңтүстік-шығысқа қарай, жасыл белгісі бар туристік жол бойымен жүріп, содан кейін бірнеше жүз метрден кейін солға (солтүстікке) бұрылып жетуге болады. Оны табу оңай, бірақ оның кіреберісі шыңырауға ұқсас емес.

1981 жылғы сипаттамада көрсетілген, ұзындығы 12 м қуысты Ézsiás György мен оның серіктестері білмейді. Ескі әдебиетте Remete-lyuk үнемі қатты толатын, терең, шыңырауға ұқсас қуыс ретінде сипатталады. Ézsiás György-дың пікірінше, сол себепті бір үңгір сөзсіз бар, бірақ төрт болуы да мүмкін. Бұл мүмкін, себебі егер 1981 жылы табылған екі қуыс белгілі (ескі емес) Remete-lyuk-пен бірдей болмаса және шыңырауға ұқсамаса, онда олардан басқа белгілі Remete-lyuk, сондай-ақ ескі, шыңырауға ұқсас Remete-lyuk та бар. Соңғысы бітеліп қалған болуы мүмкін. Ézsiás György қызық ретінде Turisták Lapja журналының 1930 және 1937 жылғы сандарында жарияланған, Remete-lyuk-ты көрсететін екі үңгір сипаттамасын келтірді, себебі олардағы көрсетілген өлшемдер жоғарыдағылардың бірімен де сәйкес келмейді.

1997 жылғы 17 мамырда Regős József Urbán-dombi Remete-akna үңгірін өлшеді, содан кейін 1997 жылы Kraus Sándor осы өлшеу негізінде үңгірдің жоспарлық картасын, бойлық қима картасын және көлденең қима картасын жасады. Үш картада үңгір 1:50 масштабта көрсетілген. Жоспарлық картада бойлық және көлденең қималардың үңгірдегі орны көрсетілген. 1997 жылғы 17 мамырда Kraus Sándor Szoplak-völgy алқабындағы қуыстардың географиялық орналасуы көрсетілген жоспар-схема сызды. Суретте Remete-akna үңгірінің географиялық орналасуы көрінеді. Kraus Sándor-дың 1997 жылғы есебінде 1997 жылға дейін белгісіз болған Urbán-dombi Remete-akna үңгірінің картасы 1997 жылы дайын болғаны жазылған. Urbán-dombi Remete-akna мен Remete-lyuk шатастырылған. Есепке 1997 жылы жасалған жоспар-схема енгізілді.