Vendel-hegyi No 1 Cave

Vendel-hegyi 1. sz. barlang (Вендел-хеги №1 үңгірі) — Дунай–Ипой Ұлттық паркіндегі Пилиш тауларында орналасқан үңгірлердің бірі. Одан археологиялық жәдігерлер табылған.

Зерттеу тарихы

2012 жылы Ковач Ричард мен Сабо Золтан Vendel-hegyi 1. sz. barlang-ты өлшеп шықты, содан кейін өлшеу негізінде Сабо Золтан үңгірдің жоспар картасын құрастырды. Жоспар картасы Vendel-hegyi 1. sz. barlang мен Vendel-hegyi 2. sz. barlang-ты бірге көрсететін карта парағына сызылған.

2019 жылғы «Zsákfalvi Riporter» басылымында жарияланған, Невелёш Золтан жазған мақалада Пилишборошйенё жақсы жағдайда екені, себебі аймақтың көптеген кіші-үлкен үңгірлерінің ішінде Пилишборошйенёге ең жақыны әрі ең қызығы осы жерде екені жазылған. Небәрі бір шақырым жерде орналасқан үңгірге сабырлы қарқынмен жүріп, ойын алаңынан 11 минутта жетуге болады. Дегенмен жүрілген жолдан қай жерде бұрылу керектігін білу керек, себебі Вендел-хеги тауының қарама-қарсы жағындағы бұталықтан тек аң соқпағы тәрізді соқпақпен ғана жетуге болады. Кальвария (айқыш белгісі) артында жатқан, жалпақ төбелі төбешіктің Шоймарға қараған бетінде үңгірдің кіреберісі бар, оның маңында жылдар бойы қызу жұмыс жүріп жатыр. Соңғы жылдары иттерін серуендетіп жүрген, немесе балаларымен осы жерді көрген адам, шығарылған үгінді мен тастардан тік тау беткейінде қандай көрнекі террасалар салынып жатқанын, жер асты қуыстарының кіреберістері қалай кеңейіп жатқанын көріп таңғалуы мүмкін.

Ашу жұмысын үңгірдің ашушысы, геолог Сенте Иштван басқарады. Невелёш Золтан мен оның серіктестері 2019 жылдың күзіндегі салқын, бірақ күн шуақты бір таңертеңде Сенте Иштванмен бірге орынды қарап шықты, себебі оларды мұнда жүргізіліп жатқан жұмыстың мақсаты не екені және бұл Пилишборошйенё тұрғындары үшін неге қызықты болуы мүмкін екені қызықтырды. Сенте Иштван өзінің дипломдық жұмысын Нагы-Кевей маңының карст құбылыстары туралы жазған. Сол кезде, 1969 жылы, кейбір белгілерге қарап, ол мұнда жер астында қуыс бар болуы мүмкін деп болжаған. 1969 жылы үңгірдің қазіргі кіреберісінің орнында, жартас қабырғасы мен оның астындағы қара топырақтың арасында тек кішкентай жарық қана болған. Бұл жағдай 40 жылдан астам уақыт бойы осылай сақталды. Мақалаға үңгір мен оның маңын, сондай-ақ үңгірден табылған жәдігерлерді көрсететін 5 түрлі-түсті фотосурет қоса берілген.