Chin Mosque

Чин мечити (азербайжанча: Çin məscidi; арабча: مسجد تشين), ошондой эле Кази Фезлуллах бин Осман мечити деп да белгилүү, Азербайжандын Баку шаарынын Эски шаарында, Ширваншахтар сарайынын жанындагы Кичик Гала көчөсүндө жайгашкан тарыхый мурдагы мечит. 14-кылымда бүткөрүлгөн бул имарат Азербайжан Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2001-жылдын 2-августундагы №132 токтому менен улуттук архитектуралык эстелик катары катталган.

Эми мечит катары иштебеген имарат 2012-жылы Азербайжандын Улуттук тарых музейинин бир бөлүгү болгон нумизматика музейи катары кайра пайдаланылган.

Тарыхы

Фасаддагы, кире беришиктин үстүндөгү эпиграфиялык жазууга ылайык, мечит 1375-жылы (777-жыл хижра боюнча) курулган. Ошондой эле мечит Фазлуллах Имам ибн Осман Ширванинин каалоосу боюнча курулгандыгы белгиленет. Ушул себептен мечит кээде анын аты менен аталат.

Фасаддагы башка эпиграфиялык жазуу эстеликтин 1772-1773-жылдары (1186-жыл хижра боюнча) Масуд Али тарабынан калыбына келтирилгендигин көрсөтөт.

2012-жылы Эски шаардын Мамлекеттик тарыхый-архитектуралык коругу башкармалыгы тарабынан олуттуу оңдоо жана калыбына келтирүү иштери аяктаган.

Архитектуралык өзгөчөлүктөрү

Ички бөлмөнүн түштүк дубалындагы тик бурчтук менен курчалган беш катмардан турган сталактиттик михраб Ширван-Абшерон архитектуралык мектебинин белгилүү мотивдерин түзөт. Дубалдардын четтеринде кичине оюктар бар.

Мечиттин негизги фасады асимметриялуу жана анын катуу, көлөмдүү композициясы классикалык типтеги портал-кире беришик менен басым жасалган.

Порталдын так профилдештирилген тик бурчтук алкагы, профилдештирилген ойдуңу жана арабча эпиграфиялык жогорку жазуусу фасаддын бүт дубалынын фонунда классикалык формада берилген. Шаардын орто кылымдардагы чыгыш стилиндеги порталдарынын арасында бул мечиттин порталы эң классикалуусу болуп саналат.

Музей

Мурдагы мечитте байыркы тыйындар жана монеталар көрмөгө коюлуп, сакталат. Музейдин негизги экспозициясы Азербайжанда акча жүгүртүлүшү башталгандан бери ар кандай мезгилдерде болгон Сасанийлер, Сефевийлер, Ширваншахтар жана башка доорлордогу акча бирдиктери, монеталар жана башка кызыктуу байыркы экспонаттардан турат. Экспонаттар өзүнчө мезгилдерге бөлүнүп, ар кандай витриналарда топтоштурулган. Ошол мезгилдин жалпы өзгөчөлүктөрү, спецификациялары, түрлөрү жана акча бирдиктеринин жайгашкан жери жөнүндө маалымат витриналардын сыртындагы өзүнчө такта коюлган.