Mausoleum of Seyid Yahya Bakuvi

Сейид Яхья Бакувинин мавзолею болжол менен 1457–1458-жылдары Азербайжандын Баку шаарынын Эски шаарында курулган. Мавзолей Ширваншахтар сарайынын орто короосунун борборунда жайгашкан. Жергиликтүү калк арасында «дервиш мавзолею» деп аталат жана ал жерде көмүлгөн философ жана ойчул Сейид Яхья Бакувинин ысымы менен аталган.

Сейид Яхья Бакувинин мавзолею ЮНЕСКОнун Дүйнөлүк мурастар тизмесине кирген Ширваншахтар сарай комплексинин бир бөлүгү болуп саналат.

Жалпы маалымат

Мавзолей чоң эмес. Ал сегиз кырдуу призма түрүндө жана конус сымал таш күмбөз менен жабылган. Бул форма Баку жана Абшерон эстеликтери үчүн адаттан тыш көрүнүш. Мындай курулмалар Бакудан тышкары жерлерде, айрым учурларда Шамахы районунда да кезигет.

Мавзолей эки бөлүктөн турат: жер үстүндөгү жана жер астындагы. Мавзолейдин үстүңкү бөлүгү диний жөрөлгөлөрдү аткаруу үчүн колдонулган, ал эми ылдыйкы бөлүгүндө сөөк сактагыч камера болгон. Мавзолейдин түштүк, чыгыш жана батыш тараптарында таш «шебеке» тор түрүндөгү үч кичине терезе бар. Сөөк сактагыч камерада да шебеке тор түрүндөгү терезе бар. Бүтүндөй мавзолей бири-бирине тыгыз жабышкан, кылдат чегилген таштардын тар жана кең катмарлары менен капталган. Күмбөз сымал камеранын ичинде тор түрүндөгү байыркы оймо-чиймелер сакталган. Дубалдарды бышыктоо үчүн шыбакта жүн буласы кошулган аралашма колдонулган. Шыбактагы жука жаракаларга (3 миллиметрге чейин) түстүү аралашма куюлган.

Мавзолей Кейкубад мечитине бириктирилген болгон. Сейид Яхья Бакуви дал ушул мечитте иштеген, намаз окуган жана сабак берген. Мечит Ширваншах Кей Кубаддын бийлик мезгилинде, XIV кылымда курулуп, анын ысымы менен аталган. Бирок 1918-жылы мечит өрттөнүп кетип, андан бир гана пайдубалынын калдыктары сакталып калган.

Сейид Яхья Бакувинин мавзолею Азербайжандын түндүк аймактарынын мемориалдык архитектурасынын эң мыкты үлгүлөрүнүн бири болуп саналат.