Isteza madrasa

Истехза медресеси (Пушайман медресеси; Мухаммад Наби медресеси) — Өзбекстан Республикасынын Бухара облусундагы Бухара шаарынын тарыхый борборунда жайгашкан эки кабаттуу медресе имараты. Орто Азиядагы эң кичине медресе. Ал Өзбекстандын материалдык жана маданий мурасынын кыймылсыз мүлк объекттеринин улуттук тизмесине кирген.

Тарыхы

Медресе 1909-жылы Бухара эмирлигинин борборунда, Ойбиби инак (Ойбинок) аймагында, өзбек башкаруучусу Абдулахад хандын (1885–1910) бийлиги учурунда, Мухаммад Набинин каражатына курулган. Маалыматка ылайык, Мухаммад Наби негизинен дыйканчылык жана килем соодасы менен алектенген. Ал Бухарага Денавдан келген. Медресенин жылдык вакф мүлкү 22 миң тыйынга барабар болгон.

Советтик бийлик орноп кеткенден кийин медреседе студенттерди окутуу токтотулган.

2010-жылы иштелип чыккан мамлекеттик программага ылайык, 2011-жылы медресени калыбына келтирүү жана заманбап колдонууга ылайыктоо пландаштырылган, бул иштерди жүзөгө ашыруу үчүн 5 миллион сом бөлүнгөн.

Бухара шаарынын архитектуралык эстелиги катары медресенин имараты 2019-жылы бекитилген Өзбекстандын материалдык жана маданий мурасынын кыймылсыз мүлк объекттеринин улуттук тизмесине кирген жана азыр туристтик кызмат көрсөтүү объектиси катары заманбап колдонуудa.

Ал Бухарадагы Кокалдош МФЙго таандык Кожа Порсо көчөсүндө жайгашкан.

Архитектурасы

Медресенин имараты эки кабаттуу кыштан курулган, 15 бөлмөгө ээ. 19-кылымда ал Ойбинок мечити жана Ибрахим Ахунд медресеси менен бирге өз алдынча архитектуралык ансамбль түзгөн.

Уламыштар

Айтылгандай, Мухаммад Наби балдары менен чыр чыгып калгандан кийин үйүн медресеге айландырууну чечип, аны вакф катары бекиткен. Бирок кийинчерээк уулдары менен элдешип, чечимин өзгөртүүнү каалаган. Бирок, фонддун мүлкү болуп калган байлык башка бирөөнүн менчиги боло алмайт эле, ошондуктан ал максатына жете алышкан эмес жана муну катуу өкүнгөн. Ошондуктан, эл арасында бул медресе Пушайман медресеси же Истехза (Истеза) медресеси деп аталат.